Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 88

न च्छंदांसि वृजिनात्तारयंति मायाविनं माययाऽवर्तमानम् । नीडं शकुंता इव जातपक्षाश्छंदास्येनं प्रजहत्यंतकाले

na cchaṃdāṃsi vṛjināttārayaṃti māyāvinaṃ māyayā'vartamānam | nīḍaṃ śakuṃtā iva jātapakṣāśchaṃdāsyenaṃ prajahatyaṃtakāle

ฉันทลักษณ์แห่งพระเวทไม่อาจพาข้ามบาปได้แก่คนเจ้าเล่ห์ผู้ดำรงอยู่ด้วยมายา ดังนกเมื่อปีกงอกแล้วละทิ้งรัง ฉันใด เมื่อถึงกาลมรณะ พระเวทก็ละเขา ฉันนั้น

nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
chandāṃsiVedic hymns/metrical chants
chandāṃsi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootchandas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद (subject)
vṛjinātfrom sin/evil
vṛjināt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootvṛjina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (ablative of separation)
tārayaṃticause to cross over / deliver
tārayaṃti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roottṝ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; णिच् (causative) प्रयोगः
māyāvinamthe deceitful one / magician
māyāvinam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāyāvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object)
māyayāby illusion
māyayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (instrument)
avartamānamnot abiding/ not being in (the truth); not steady
avartamānam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-vartamāna (वर्त् धातोः वर्तमान-प्रत्ययान्त कृदन्त; नञ्-पूर्वक)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समासानुरूप, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणं (qualifying māyāvinam)
nīḍamnest
nīḍam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnīḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object)
śakuṃtāḥbirds
śakuṃtāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakunta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद
ivalike
iva:
Sambandha (Upamā/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison)
jāta-pakṣāḥhaving grown wings
jāta-pakṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjāta (जन् धातोः क्त कृदन्त) + pakṣa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारयवत् अर्थः: जाताः पक्षाः येषाम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणं (qualifying śakuṃtāḥ)
chandāsithe Veda/metrical chant
chandāsi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootchandas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object)
enamhim
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
prajahatiabandons, leaves behind
prajahati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-hā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः प्र-
antakāleat the final time (death)
antakāle:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta-kāla (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative of time)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from context)

Scene: A learned but deceitful man stands at the threshold of death; luminous Vedic meters personified as birds lift away from him, abandoning a nest, while a dark veil of māyā clings to his body.

C
Chandas (Vedic meters/Veda)

FAQs

Scripture cannot protect a hypocrite; without truthful living, even Vedic learning deserts one at death.

No tīrtha is praised; the verse is a universal admonition about integrity.

None; it rejects reliance on textual prestige and urges honest conduct.