Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 142

शिवशक्तिमयं ह्येतत्प्रत्यक्षं दृश्यते जगत् । लिंगांकं च भगांकं च नान्यदेवांकितं क्वचित्

śivaśaktimayaṃ hyetatpratyakṣaṃ dṛśyate jagat | liṃgāṃkaṃ ca bhagāṃkaṃ ca nānyadevāṃkitaṃ kvacit

โลกนี้ซึ่งประจักษ์ต่อหน้าเรานั้นเป็นไปด้วยศิวะและศักติ ทุกแห่งมีรอยหมายแห่งลึงคะและภคะ (โยนี) หาได้มีเครื่องหมายของเทพอื่นประทับอยู่ที่ใดไม่

शिवशक्तिमयम्consisting of Śiva and Śakti
शिवशक्तिमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव + शक्ति + मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (शिवशक्त्या मयम्/शिवशक्तिमय-); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (जगत्/एतत्)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः; निश्चयार्थक (particle)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रत्यक्षम्directly/manifest
प्रत्यक्षम्:
Sambandha (Manner)
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (manifestly)
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जगत्the world
जगत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
लिङ्गाङ्कम्marked with the liṅga
लिङ्गाङ्कम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (लिङ्गेन अङ्कितम्/लिङ्गाङ्क-); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (जगत् इत्यस्य विशेषणम्)
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
भगाङ्कम्marked with the bhaga (yoni)
भगाङ्कम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभग + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (भगेन अङ्कितम्/भगाङ्क-); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
अन्यदेवाङ्कितम्marked by any other deity
अन्यदेवाङ्कितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य + देव + अङ्कित (अङ्क् धातु + क्त)
Formतत्पुरुषः (अन्यदेवेन अङ्कितम्); क्त-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
Desha-Kala (Place/Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb: ‘anywhere/ever’)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narration context)

Type: kshetra

Listener: devotees / śiva-vratins

Scene: A cosmic vision: the universe as a vast mandala where mountains, rivers, and beings subtly form the liṅga and yoni motifs, indicating Śiva-Śakti pervasion; no other deity-mark dominates the field.

Ś
Śiva
Ś
Śakti
L
Liṅga
B
Bhaga (yoni)

FAQs

Reality is understood as Śiva-Śakti; the cosmos itself points to their creative and sustaining presence.

No specific site is named; the verse is a doctrinal statement supporting Śaiva worship and symbolism.

No explicit ritual is given; it implicitly supports liṅga-upāsanā as aligned with the nature of the world.