Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 116

तस्यामेव तिथौ योगो व्यतीपातो भवेद्यदि । पुष्करंनाम तत्पर्व सूर्यपर्वशताधिकम्

tasyāmeva tithau yogo vyatīpāto bhavedyadi | puṣkaraṃnāma tatparva sūryaparvaśatādhikam

หากในติถีเดียวกันนั้นยังเกิดโยคะ “วยตีปาตะ” ด้วย เทศกาลนั้นเรียกว่า “ปุษกร” มีผลยิ่งกว่าพิธีสุริยบรรพนับร้อย

tasyāmon that (tithi)
tasyām:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Locative, Singular)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle: 'indeed/just')
tithauon the lunar day
tithau:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Roottithi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Locative, Singular)
yogaḥ(astronomical) yoga
yogaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
vyatīpātaḥVyatīpāta (yoga)
vyatīpātaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvyatīpāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular); योगविशेष (name of a yoga)
bhavetshould occur/is (if)
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (3rd person singular)
yadiif
yadi:
Sambandha (Condition)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formशर्तवाचक-अव्यय (if)
puṣkaramPuṣkara
puṣkaram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (Apposition marker)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनामनिर्देशक-अव्यय (indeclinable: 'named/called')
tatthat
tat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular); 'parva' इति पदस्य विशेषण (that)
parvafestival/holy occasion
parva:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular)
sūrya-parva-śata-adhikamexceeding a hundred solar festivals
sūrya-parva-śata-adhikam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + parva (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक) + adhika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'tat parva' इति पदस्य विशेषण; समासार्थः: सूर्यपर्वाणां शतं ततोऽधिकम् (more than a hundred solar festivals)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvara-khaṇḍa narration)

Tirtha: Puṣkara (as a named parva in this context)

Type: kshetra

Scene: A grand parva at the tīrtha: crowds bathing, priests chanting, banners and lamps; above, a stylized celestial diagram shows Sun’s ingress and the Vyatīpāta alignment; the day is labeled ‘Puṣkara.’

V
Vyatīpāta yoga
P
Puṣkara-parva
S
Sūrya-parva

FAQs

Time itself can be sacred; certain yogas are celebrated as exceptionally merit-giving occasions.

The text is in the Mahī–Sāgara Saṅgama narrative, but this verse primarily glorifies the Puṣkara-parva timing.

Identification of Puṣkara-parva: the specified tithi combined with Vyatīpāta yoga.