Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

तत्र जागेश्वरं लिंगं गृत्वाथ विनिवेशितम् । बाल्यादुपलरूपं तद्वर्षावारिविशुद्विमत्

tatra jāgeśvaraṃ liṃgaṃ gṛtvātha viniveśitam | bālyādupalarūpaṃ tadvarṣāvāriviśudvimat

ณที่นั้น ข้าพเจ้าได้นำศิวลึงค์นามว่า “ชาเคศวร” มาตั้งประดิษฐานตามพิธีโดยชอบ ตั้งแต่วัยเยาว์มันเป็นรูปศิลา และมีความบริสุทธิ์ผ่องใสอันได้รับจากน้ำฝน

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक अव्यय/adverb of place)
जागेश्वरम्(the) Jāgeśvara
जागेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजागेश्वर (प्रातिपदिक; जाग + ईश्वर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; proper name used as qualifier
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गृत्वाhaving taken
गृत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) → गृहीत्वा/गृत्वा (क्त्वान्त/absolutive)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; धातु: ग्रह् (to take)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/अनन्तर्य सूचक particle)
विनिवेशितम्placed/installed
विनिवेशितम्:
Karma (Object described/कर्म)
TypeVerb
Rootवि + नि + विश् (धातु) → विनिवेशित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थापितम्/placed’
बाल्यात्from childhood
बाल्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootबाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
उपलरूपम्stone-shaped
उपलरूपम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउपल + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (stone-formed)
तत्that
तत्:
Anaphoric (Refers back)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
वर्षाrainy season/rain
वर्षा:
Qualifier in compound
TypeNoun
Rootवर्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद)
वारिwater
वारि:
Qualifier in compound
TypeNoun
Rootवारि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद)
विशुद्धिमत्having purity/very pure
विशुद्धिमत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशुद्धि + मत् (प्रातिपदिक; मतुप्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण (possessing purity)

Kūrma

Tirtha: Jāgeśvara (liṅga)

Type: kshetra

Listener: A King (nṛpa) addressed in the passage

Scene: A youthful devotee installs a small stone liṅga named Jāgeśvara on a simple pedestal; monsoon rain has freshly washed the stone and the surrounding earth, creating a luminous, purified atmosphere.

J
Jāgeśvara
Ś
Śiva (as Liṅga)

FAQs

Installing and honoring the Śiva-liṅga—even in simple form—invites sanctity and lasting spiritual consequence.

A liṅga called Jāgeśvara is mentioned, but the verse does not specify a geographic tīrtha location.

Liṅga installation (viniveśa/pratiṣṭhā) and maintaining purity (here symbolized by rain-water cleansing) are implied.