Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

अग्निस्तंभमयं रूपमरुणादिरिति श्रुतम् । ध्यायंल्लिंगं मम बृहत्मन्दं कुर्यात्प्रदक्षिणम्

agnistaṃbhamayaṃ rūpamaruṇādiriti śrutam | dhyāyaṃlliṃgaṃ mama bṛhatmandaṃ kuryātpradakṣiṇam

มีคำเล่าขานในคัมภีร์ว่า รูปแห่ง (ภูเขาศักดิ์สิทธิ์นี้) เป็นดั่งเสาแห่งเพลิง จึงได้ชื่อว่า ‘อรุณาทรี’ เมื่อเพ่งภาวนาถึงลึงคะของเราแล้ว พึงเวียนประทักษิณาอย่างช้า ๆ ด้วยความเคารพ

अग्निस्तम्भमयम्made of a pillar of fire
अग्निस्तम्भमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्नि + स्तम्भ + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; रूप-विशेषणम्; ‘अग्नि-स्तम्भ’ इति षष्ठी/कर्मधारय-आधारः, समस्ते तत्पुरुषः
रूपम्form
रूपम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (it is said: the form is...)
अरुणादिः(that which is) beginning with Aruṇa
अरुणादिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअरुण + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अरुणः आदिः यस्य’ इति (beginning with Aruṇa)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
श्रुतम्is heard; is known (by tradition)
श्रुतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘heard/known’
ध्यायन्meditating
ध्यायन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present participle)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
बृहत्great; vast
बृहत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मन्द-विशेषणम्
मन्दम्temple; shrine
मन्दम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘मन्दिर’ अर्थे (temple)
कुर्यात्should do; should perform
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
प्रदक्षिणम्circumambulation
प्रदक्षिणम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मरूपेण (act of circumambulation)

Śiva (deduced from ‘mama liṅgam’—‘my liṅga’)

Tirtha: Aruṇādri / Aruṇācala

Type: peak

Scene: A colossal pillar of fire rising from the sacred hill, merging mountain and flame; devotees circumambulate slowly with folded hands, lamps, and ash marks, while the liṅga is envisioned as radiant within the hill.

Ś
Śiva
L
Liṅga
A
Agni-stambha (pillar of fire)
A
Aruṇādri/Aruṇācala

FAQs

Aruṇācala is revered as Śiva’s fiery, cosmic manifestation; pilgrimage becomes effective when joined with meditation.

Aruṇācala/Aruṇādri, identified with the agni-stambha form of Śiva.

Perform pradakṣiṇā slowly (manda) while meditating on Śiva’s liṅga.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App