Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

तेनेदमखिलं जातं निस्तेजो भुवनत्रयम् । अकालतमसा व्याप्ते सकले भुवनत्रये

tenedamakhilaṃ jātaṃ nistejo bhuvanatrayam | akālatamasā vyāpte sakale bhuvanatraye

จากเหตุนั้นสิ่งทั้งปวงจึงบังเกิดขึ้น; ไตรโลกย์สิ้นรัศมี. ความมืดอันมาไม่ถูกกาลแผ่ซ่านปกคลุมทั่วไตรโลกย์

तेनby that/thereby
तेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (here: subject)
अखिलम्entire
अखिलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of इदम्/भुवनत्रयम्)
जातम्became/arose
जातम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (became/was born)
निस्तेजःdevoid of radiance
निस्तेजः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + तेजस् (प्रातिपदिक; उपसर्ग/निपात-पूर्वक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of भुवनत्रयम्)
भुवनत्रयम्the three worlds
भुवनत्रयम्:
Karta (कर्ता/Subject) (of implied 'was')
TypeNoun
Rootभुवन + त्रय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (three worlds)
अकाल-तमसाby untimely darkness
अकाल-तमसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअकाल + तमस् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (untimely darkness)
व्याप्ते(being) pervaded
व्याप्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Rootव्य्-आप् (धातु) → व्याप्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/सप्तमी-द्विवचन?; here: सप्तमी-एकवचन/locative absolute sense with भुवनत्रये (when ... was pervaded)
सकलेin the whole
सकले:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; विशेषण (of भुवनत्रये)
भुवनत्रयेin the three worlds
भुवनत्रये:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभुवनत्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta), continuing the narrative (deduced)

Tirtha: Aruṇācala

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: The three worlds dim; sun and moon seem eclipsed by an unnatural, premature darkness spreading like a living cloud across heavens, earth, and nether regions.

T
Three Worlds (Trailokya)
A
Aruṇācala
Ś
Śiva
D
Devī

FAQs

When divine radiance is veiled, even the three worlds lose vitality; it points seekers toward the restoring grace of Śiva-Śakti.

The Aruṇācalamāhātmya context links cosmic darkness to the eventual revelation of Arunachala’s saving presence.

None in this verse.