Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

त्वमेव त्वामलं वेत्तुं यदि वा त्वत्प्रसादतः । भ्रमरः कीटमाकृष्य स्वात्मानं किं न चानयेत्

tvameva tvāmalaṃ vettuṃ yadi vā tvatprasādataḥ | bhramaraḥ kīṭamākṛṣya svātmānaṃ kiṃ na cānayet

สภาวะอันไร้มลทินของพระองค์ พระองค์เท่านั้นทรงรู้ได้แท้จริง—หรือผู้ใดจะรู้ได้ก็ด้วยพระกรุณาของพระองค์เท่านั้น. เพราะผึ้งมิได้ดึงหนอนเข้ามาแล้วทำให้มันเข้าถึงสภาพของตนดอกหรือ?

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषवाचक सर्वनाम, प्रथमा (1), एकवचन
एवalone; indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/indeed)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2), एकवचन
अलम्adequately; sufficiently
अलम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formपर्याप्त्यर्थक/समर्थ्यर्थक अव्यय (enough; capable)
वेत्तुम्to know
वेत्तुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) + तुमुन्
Formतुमन्त (infinitive)
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक अव्यय (if)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
त्वत्प्रसादतःfrom your grace
त्वत्प्रसादतः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वत्-प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (प्रसाद), पञ्चमी (5), एकवचन; समासः—त्वत्तः प्रसादः/त्वत्प्रसादः (षष्ठी-तत्पुरुष); अव्ययीभाव-प्राय प्रयोगः ‘-तः’ (from)
भ्रमरःa bee
भ्रमरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
कीटम्an insect
कीटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकीट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
आकृष्यhaving drawn/pulled
आकृष्य:
Sambandha (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√कृष् (धातु) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having drawn/pulled)
स्वात्मानम्its own self
स्वात्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (आत्मन्), द्वितीया (2), एकवचन; समासः—स्वः आत्मा (कर्मधारय)
किम्what? (why?)
किम्:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; प्रश्नार्थक
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
आनयेत्would bring; could bring
आनयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√नी (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Devotees/Sages (hymning Śiva in the Aruṇācalamāhātmya narrative context)

Tirtha: Aruṇācala

Type: peak

Scene: A contemplative devotee/sage sits facing Aruṇācala; above, a symbolic vignette shows a bee drawing a worm, indicating transformation by proximity and grace; Śiva’s presence is luminous yet subtle.

Ś
Śiva

FAQs

Knowledge of Śiva is possible through Śiva: divine grace can transform the seeker into likeness with the Divine.

Aruṇācala, portrayed as a place where Śiva’s prasāda (grace) powerfully effects inner transformation.

None explicitly; the verse highlights reliance on prasāda through devotion and contemplation.