Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

गायत्री वेदजननी गायत्री ब्राह्मणप्रसूः । गातारं त्रायते यस्माद्गायत्री तेन गीयते

gāyatrī vedajananī gāyatrī brāhmaṇaprasūḥ | gātāraṃ trāyate yasmādgāyatrī tena gīyate

คายตรีคือมารดาแห่งพระเวท; คายตรีคือผู้ให้กำเนิดพราหมณ์ เพราะนางคุ้มครองผู้สวดผู้ขับ (คาตา) จึงได้ชื่อว่า ‘คายตรี’

gāyatrīGāyatrī
gāyatrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgāyatrī (गायत्री; प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
veda-jananīmother of the Veda(s)
veda-jananī:
Samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootveda-jananī (वेद + जननी; प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (वेदस्य जननी)
gāyatrīGāyatrī
gāyatrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgāyatrī (गायत्री; प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
brāhmaṇa-prasūḥprogenitress of brahmins
brāhmaṇa-prasūḥ:
Samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa-prasū (ब्राह्मण + प्रसू; प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (ब्राह्मणानां प्रसूः = producer/mother of brahmins)
gātāramthe singer/chanter
gātāram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgātṛ (गातृ; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
trāyateprotects/saves
trāyate:
Kriya (verbal action)
TypeVerb
Root√trā (त्रा; धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
yasmātbecause/from which
yasmāt:
Hetu/Apadana (cause/source)
TypeNoun
Rootyad (यद्; सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; relative pronoun 'from which/because'
gāyatrīGāyatrī
gāyatrī:
Karta (Subject/standard)
TypeNoun
Rootgāyatrī (गायत्री; प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tenatherefore/for that reason
tena:
Hetu (reason)
TypeNoun
Roottad (तद्; सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; 'therefore/by that reason'
gīyateis sung/is called
gīyate:
Kriya (verbal action)
TypeVerb
Root√gai (गै; धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive): 'is sung/called'

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Gāyatrī as a radiant mother-figure emanating three streams representing Ṛg, Yajus, Sāman; from her light arise disciplined students (brahmacārins) holding kuśa and manuscripts. A protective aura encircles a reciter, illustrating ‘trāyate’.

G
Gāyatrī
V
Veda
B
Brāhmaṇa

FAQs

Mantra is a living refuge: Gāyatrī safeguards the practitioner and is revered as the generative source of Vedic wisdom.

The Kāśī-khaṇḍa context frames this teaching, aligning Kāśī with Vedic recitation, mantra, and spiritual protection.

Implied prescription: recitation/japa of Gāyatrī, emphasizing its protective efficacy for the chanter.