Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

निवेद्यमोदकान्पंच वंचयंतं निजं जनम् । महोपसर्गवर्गेभ्यस्ततोंऽतः क्षेत्रमाविशत्

nivedyamodakānpaṃca vaṃcayaṃtaṃ nijaṃ janam | mahopasargavargebhyastatoṃ'taḥ kṣetramāviśat

เขาถวายโมทกะห้าลูกเป็นไนเวทยะ และด้วยนั้นปัดเป่าหมู่อุปัทวันใหญ่จากชนของตน แล้วจึงเข้าสู่กาศีเกษตรอันศักดิ์สิทธิ์

निवेद्यoffered (as offering)
निवेद्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि-√विद् (धातु) + यत्/ण्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (निवेद्य = ‘निवेदनयोग्य’), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समासपूर्वपद (अव्यक्त); अत्र समासे पूर्वपदम्
मोदकान्sweet dumplings (modakas)
मोदकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोदक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या/अव्ययप्राय)
Formसंख्यावाचक (indeclinable-like numeral), द्वितीया-बहुवचनार्थे ‘मोदकान्’ विशेषयति
वञ्चयन्तम्deceiving
वञ्चयन्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√वञ्च् (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘जनम्’ विशेषयति
निजम्one's own
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘जनम्’ विशेषयति
जनम्people, person
जनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
महोपसर्गवर्गेभ्यःfrom the groups of great calamities/afflictions
महोपसर्गवर्गेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उपसर्ग (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-संकर (महान् उपसर्गः इति; उपसर्गाणां वर्गाः)
ततःthen
ततः:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अन्तःinside
अन्तः:
Desha (Locative sense/देश)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: ‘within/inside’)
क्षेत्रम्the sacred area/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आविशत्entered
आविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√विश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Dehalī-Vināyaka

Type: kshetra

Scene: A devotee places five round modakas on a leaf-plate before the threshold Gaṇeśa, hands folded, while the gateway to Kāśī opens behind—lanes and spires hinted beyond.

K
Kāśī-kṣetra
V
Vināyaka (implied via modaka offering)
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Simple offerings made with faith can become spiritual protection, benefiting not only oneself but one’s community.

Kāśī-kṣetra itself—the sacred precinct entered after propitiatory offerings.

Naivedya of five modakas, traditionally associated with Vināyaka worship, for averting major afflictions.