Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 20

भवतीं मत्समीपस्थां युधिष्ठिरपतिव्रताम् । विश्वेशाद्दक्षिणेभागे दंडपाणेः समीपतः

bhavatīṃ matsamīpasthāṃ yudhiṣṭhirapativratām | viśveśāddakṣiṇebhāge daṃḍapāṇeḥ samīpataḥ

ส่วนเจ้า—ผู้มั่นคงในพรตแห่งภรรยาผู้ซื่อสัตย์ต่อยุธิษฐิระ—จักพำนักใกล้เรา ณ ด้านทิศใต้ของวิศเวศะ ใกล้ทัณฑปาณี

भवतीम्you (lady)
भवतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; आदरार्थक-भवत्
मत्-समīप-स्थाम्standing near me
मत्-समīप-स्थाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठीसमर्थ; प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त; √स्था (धातु) + क्त)
Formसमासः (तत्पुरुषः); स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'मत्समीप' = मम समीपम्, 'स्थ' = स्थित
युधिष्ठिर-पतिव्रताम्devoted to (her husband) Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर-पतिव्रताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक) + पतिव्रता (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः: षष्ठी-तत्पुरुषः); स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
विश्वेशात्from Viśveśa (Lord of the universe)
विश्वेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootविश्वेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्
दक्षिणेon the southern
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (or पुंलिङ्गे स्थानवाचक), सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; 'दक्षिणे (भागे)'
भागेside/part
भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
दण्डपाणेःof Daṇḍapāṇi
दण्डपाणेः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदण्डपाणि (प्रातिपदिक; दण्ड + पाणि)
Formसमासः (तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
समीपतःnear, in the vicinity of
समीपतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमीपतः (अव्यय)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)

Bhāskara (Āditya/Sūrya)

Tirtha: Viśveśa precinct (south side) near Daṇḍapāṇi

Type: ghat

Listener: null

Scene: A sacred map-like scene: Viśveśa shrine at center, with Draupadī’s sanctified presence indicated to the south, and Daṇḍapāṇi nearby as a guardian figure; pilgrims moving in pradakṣiṇā.

D
Draupadī
Y
Yudhiṣṭhira
V
Viśveśa (Viśvanātha)
D
Daṇḍapāṇi
K
Kāśī

FAQs

Dharma (pativratā steadfastness) is honored in Kāśī, and the tīrtha’s sacred map is tied to devotion and divine grace.

The Viśveśa/Viśvanātha region of Kāśī and the nearby Daṇḍapāṇi sacred spot are highlighted.

No explicit rite is prescribed; the verse primarily gives sacred-location instruction (sthāna-nirdeśa) within Kāśī.