Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

उत्थिते देवकीसूनौ ताः सर्वा अपि गोपिकाः । विलज्जिताः समुत्तस्धुर्गृह्णंत्यः स्वंस्वमंबरम्

utthite devakīsūnau tāḥ sarvā api gopikāḥ | vilajjitāḥ samuttasdhurgṛhṇaṃtyaḥ svaṃsvamaṃbaram

ครั้นโอรสแห่งเทวะกีลุกขึ้น เหล่าโคปีทั้งปวงก็ลุกขึ้นด้วยความละอาย ต่างคนต่างหยิบฉลองพระองค์ของตนคืนมา

उत्थितेwhen (he) had risen
उत्थिते:
अधिकरण (Locative setting/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + उत्- उपसर्ग)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) — ‘उत्थिते’ = ‘when (he) had risen’
देवकीसूनौin/when Devakī’s son (Kṛṣṇa)
देवकीसूनौ:
अधिकरण (Locative setting/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवकी-सूनु (प्रातिपदिक; समास)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive tatpuruṣa) ‘देवक्याः सूनुः’
ताःthose (women)
ताः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषणम् (adjective) ताः इति विशेष्ये
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
गोपिकाःcowherd women (gopīs)
गोपिकाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
विलज्जिताःembarrassed
विलज्जिताः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootविलज्जित (कृदन्त; √लज्ज् (धातु) + वि- उपसर्ग)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त — ‘ashamed/embarrassed’
समुत्तस्थुःthey rose up
समुत्तस्थुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-√स्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); परस्मैपदम्; उपसर्गौ: सम्-, उत्-
गृह्णन्त्यःtaking (holding)
गृह्णन्त्यः:
कर्ता-विशेषण (concomitant action)
TypeAdjective
Rootगृह्णत् (कृदन्त; √ग्रह् (धातु) शतृ-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); वर्तमानकृदन्त (present active participle) — ‘taking/holding’
स्वं-स्वम्each one’s own
स्वं-स्वम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); पुनरुक्त-समुच्चय (each one’s own) — ‘svaṃ svaṃ’
अम्बरम्garment
अम्बरम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Narrator (Skanda to Agastya), deduced from Kāśī-khaṇḍa dialogic norm

Scene: Krishna rises; the gopīs, suddenly bashful, stand and gather their own garments, averting eyes—an intimate moment of lajja after playful closeness.

K
Kṛṣṇa (Devakī-suta)
G
Gopikāḥ (gopīs)
D
Devakī

FAQs

It depicts social and moral decorum (lajjā, maryādā) as part of dharma in sacred narratives.

No specific tīrtha is named in this verse; the larger work is the Kāśī-khaṇḍa.

None.