Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3

तस्य धर्मविरोधेन यथातत्क्षेत्रमुद्वसेत् । तथा कुरुष्व भो क्षिप्रं मावमंस्थाश्च तं नृपम्

tasya dharmavirodhena yathātatkṣetramudvaset | tathā kuruṣva bho kṣipraṃ māvamaṃsthāśca taṃ nṛpam

โอ พระสุริยะ โปรดกระทำโดยเร็ว เพื่อว่าเพราะการขัดขวางธรรมะของเขา กษัตริย์นั้นจะละทิ้งเขตศักดิ์สิทธิ์ (กาศี); แต่อย่าได้ดูหมิ่นพระราชานั้นเลย

तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम-रूप (genitive singular)
धर्म-विरोधेनby opposition to dharma
धर्म-विरोधेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + विरोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य विरोधः)
यथाas, in such a way that
यथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (comparative/manner)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्
क्षेत्रम्the territory/field (realm)
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
उद्वसेत्should dwell/should reside
उद्वसेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्+वस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
तथाthus, accordingly
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in that manner)
कुरुष्वdo (you)!
कुरुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदम् (कुरुष्व)
भोO!
भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
माdo not
मा:
Pratishedha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (prohibitive particle)
अवमंस्थाः(you) should not disrespect/insult
अवमंस्थाः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव+मन्/मन्थ् (धातु; अवमन्थ्/अवमन् = अवमानयति)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्; निषेधार्थे ‘मा’ सह (prohibitive)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम-रूप
नृपम्the king
नृपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa frame: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A supplicant or sage addresses Sūrya, urging swift action so an adhārmika king leaves Kāśī, while explicitly warning against contempt; Kāśī’s ghāṭas and temples glow in the background.

R
Ravi (Sūrya)
K
Kāśī (Vārāṇasī)
K
king (nṛpa)
K
kṣetra (sacred field)

FAQs

Even when correcting wrongdoing, one should act firmly yet without contempt; dharma is upheld without hatred.

Kāśī-kṣetra (Vārāṇasī), presented as a sacred field that must not be ruled in opposition to dharma.

No explicit ritual is prescribed; the verse focuses on righteous governance and preserving the sanctity of the kṣetra.