Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

अथबालसखी भूत तत्तत्काननवीरुधम् शिवाप्रस्तावयांचक्रे विमुक्तां मुक्तिदां पुरीम्

athabālasakhī bhūta tattatkānanavīrudham śivāprastāvayāṃcakre vimuktāṃ muktidāṃ purīm

แล้วนาง (ปารวตี) ประหนึ่งเป็นสหายวัยเยาว์ ก็เริ่มหยิบยกและพรรณนาเมืองนั้น—กาศี—ซึ่งเป็นอิสระในตนเองและเป็นผู้ประทานโมกษะ ท่ามกลางพงไพรและเถาวัลย์นานาพันธุ์

अथthen
अथ:
Prayojaka (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then)
बालसखीthe girl-friend/childhood friend
बालसखी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल+सखी (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (बालस्य सखी); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भूतhaving become
भूत:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Root√भू (धातु) → भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (बालसखी इत्यस्य विशेषण)
तत्that (each)
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (तत्-तत् इति पुनरुक्ति)
तत्that (respective)
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (पुनरुक्ति)
काननforest
कानन:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; नपुंसकलिङ्ग; (कानन+वीरुधम् इत्यस्य पूर्वपदम्)
वीरुधम्creeper/plant
वीरुधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीरुध् (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (काननस्य वीरुधम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
शिवाŚivā (Pārvatī)
शिवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (कर्ता)
प्रस्तावयाम्caused to be proposed/introduced
प्रस्तावयाम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+√स्तु (धातु) → प्रस्तावय (णिच्)
Formलिट्/लुङ्-सम्भाव्य; परस्मैपद; उत्तमपुरुष? (पाठरूपेण 'प्रस्तावयां' इति लिट्-आदेशात्मक/परस्मैपद-आत्मनेपद मिश्ररूपसम्भवः); क्रियापदं 'चक्रे' इत्यनेन सह परिप्रयोगः (प्रस्तावयां चक्रे = प्रस्तावयामास)
चक्रेdid/made
चक्रे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; परिप्रयोगः: 'X-याम् चक्रे' = 'X-यामास'
विमुक्ताम्liberated/free
विमुक्ताम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि+√मुच् (धातु) → विमुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (पुरीम् इत्यस्य विशेषण)
मुक्तिदाम्granting liberation
मुक्तिदाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति+दा (प्रातिपदिक)
Formसमास: उपपद-तत्पुरुष (मुक्तिं ददाति इति); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (पुरीम् इत्यस्य विशेषण)
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Narrator (contextual)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame, implied)

Scene: Pārvatī, as if a youthful friend, animatedly describes Kāśī amid varied forests and creepers—an enchanting sacred city blending nature and liberation.

P
Pārvatī (Śivā)
K
Kāśī (Muktidā Purī)

FAQs

Kāśī is celebrated not merely as a place of beauty but as a mokṣa-bestowing sacred city.

Kāśī (Vārāṇasī), explicitly called “muktidā purī.”

No explicit ritual appears; the emphasis is on hearing/reciting Kāśī’s praise as a purāṇic merit-bearing act.