Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56

दैवपित्र्यातिथेयानि तत्प्रधानानि यस्य तु । देवाद्यास्तन्न चाश्नंति स च स्वर्गं न गच्छति

daivapitryātitheyāni tatpradhānāni yasya tu | devādyāstanna cāśnaṃti sa ca svargaṃ na gacchati

แต่ผู้ใดมิได้ยกการบูชาแด่เทวะ บรรพชน และอาคันตุกะให้เป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เทวดาและหมู่ทั้งหลายย่อมไม่รับส่วนจากเครื่องบูชาของเขา และเขาย่อมไม่ไปสวรรค์.

दैवपित्र्यातिथेयानिofferings for gods, ancestors, and guests
दैवपित्र्यातिथेयानि:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदैव-पित्र्य-आतिथेय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘दैवाणि च पित्र्याणि च आतिथेयानि च’ (threefold offerings); कर्तृपद-रूपेण
तत्प्रधानानिhaving that as the main part
तत्प्रधानानि:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतत्-प्रधान (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (whose chief part is that)
यस्यof whom/whose
यस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
देवाद्याःthe gods and others
देवाद्याः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेव-आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘देवाः आदयः’ (gods and the rest); कर्ता
तत्that
तत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (that offering/food)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वय
अश्नन्तिeat/partake
अश्नन्ति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Root√अश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
स्वर्गम्heaven
स्वर्गम्:
Karma (Destination)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (गन्तव्य)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
गच्छतिgoes
गच्छति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A household altar scene: lamps and naivedya before a Śiva-liṅga or Viśveśvara symbol; a brāhmaṇa performs tarpaṇa with water; a guest is welcomed with water and seat; above, devas and pitṛs receive subtle luminous portions.

D
Devas
P
Pitṛs

FAQs

It teaches that honoring gods, ancestors, and guests is foundational dharma; neglect blocks spiritual merit and higher destiny.

No specific tīrtha is named; the verse gives general gṛhastha-dharma within the Kāśī Khaṇḍa context.

It prioritizes daiva (deity offerings), pitrya (ancestral rites), and ātitheya (guest-hospitality) as essential duties.