Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

शयनासनयानानि कुणपं स्त्रीमुखं कुशाः । यज्ञपात्राणि सर्वाणि न दुष्यंति बुधाः क्वचित्

śayanāsanayānāni kuṇapaṃ strīmukhaṃ kuśāḥ | yajñapātrāṇi sarvāṇi na duṣyaṃti budhāḥ kvacit

เตียง ที่นั่ง และพาหนะ; ศพ; ปากของสตรี; หญ้ากุศะ; และภาชนะทั้งปวงที่ใช้ในยัญญะ—สิ่งเหล่านี้ทั้งสิ้น ตามทัศนะของบัณฑิต ไม่ถือว่าเป็นมลทินทางธรรมะในกาลใดๆ

शयनासनयानानिbeds, seats, and vehicles
शयनासनयानानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशयन-आसन-यान (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (शयनं च आसनं च यानं च)
कुणपम्a corpse/carcass
कुणपम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुणप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्त्रीमुखम्a woman's mouth/face
स्त्रीमुखम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री-मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रियाः मुखम्)
कुशाःkuśa grasses
कुशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यज्ञपात्राणिsacrificial vessels
यज्ञपात्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ-पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य पात्राणि)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (यज्ञपात्राणि)
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
दुष्यन्तिbecome defiled
दुष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दुष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
बुधाःthe wise (say/hold)
बुधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्वचित्ever/anywhere
क्वचित्:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/काल-अव्यय (adverb: ‘ever/anywhere’)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Sages/pilgrims (implied)

Scene: A ritual inventory tableau: kuśa bundles, yajña vessels, a simple bed and seat, and a chariot-like conveyance arranged near a sacrificial fire; a learned paṇḍita gestures, explaining that these do not become impure in the relevant dharmic sense.

K
Kuśa (grass)

FAQs

Dharma distinguishes contextual ritual purity from ordinary aversion, affirming certain things as non-defiling for sacred purposes.

The instruction belongs to the Kāśī section (Kāśīkhaṇḍa); no specific tirtha is named in this verse.

It gives a classificatory rule about what is not considered ritually defiling, especially in relation to yajña.