Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

श्वाविद्गोधे प्रशस्ते च ज्ञाताश्च मृगपक्षिणः । आयुष्कामैः स्वर्गकामैस्त्याज्यं मांसं प्रयत्नतः

śvāvidgodhe praśaste ca jñātāśca mṛgapakṣiṇaḥ | āyuṣkāmaiḥ svargakāmaistyājyaṃ māṃsaṃ prayatnataḥ

แม้เม่นและตัวเงินตัวทองจะถูกกล่าวว่าน่ายกย่อง (สำหรับบางกรณี) และสัตว์ป่ากับนกนานาชนิดเป็นที่รู้กันว่าใช้บริโภคได้ แต่ผู้ปรารถนาอายุยืนและสวรรค์ พึงละเว้นเนื้อด้วยความเพียร

श्वावित्porcupine/hedgehog (śvāvit)
श्वावित्:
Karta (Listed subject)
TypeNoun
Rootश्वावित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (सूच्य-गणना)
गोधेmonitor-lizards (godhā)
गोधे:
Karta (Listed subject)
TypeNoun
Rootगोधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन (गोधे = two monitor-lizards; list-item)
प्रशस्तेcommended/approved
प्रशस्ते:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रशस्त (प्रातिपदिक; √शंस् क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (गोधे इत्यस्य)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
ज्ञाताःare known/recognized
ज्ञाताः:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootज्ञात (प्रातिपदिक; √ज्ञा क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मृगपक्षिणःbeasts and birds
मृगपक्षिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृगपक्षिन् (प्रातिपदिक; मृग + पक्षिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (मृगाश्च पक्षिणश्च)
आयुष्कामैःby those desiring long life
आयुष्कामैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुष्काम (प्रातिपदिक; आयुस् + काम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (आयुषः कामः येषाम्)
स्वर्गकामैःby those desiring heaven
स्वर्गकामैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्गकाम (प्रातिपदिक; स्वर्ग + काम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य कामः येषाम्)
त्याज्यम्should be avoided
त्याज्यम्:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootत्याज्य (प्रातिपदिक; √त्यज् ण्यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ण्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be abandoned’)
मांसम्meat
मांसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (object)
प्रयत्नतःwith effort; carefully
प्रयत्नतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्नतः (अव्यय; प्रयत्न)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A contemplative pilgrim in Kāśī watches animals and birds near the riverbank and chooses compassion; the scene contrasts a list of ‘known edible’ creatures with the pilgrim’s deliberate renunciation.

S
Svarga (heaven)
K
Kāśī (implied)

FAQs

Even where allowances exist, the higher aspirant—seeking longevity and heavenly merit—is advised to abstain from meat.

The Kāśīkhaṇḍa context implies Kāśī’s sacred discipline; the verse reinforces merit-oriented living rather than naming a single tirtha.

A normative counsel: renounce meat with deliberate effort if aiming for āyuḥ (long life) and svarga.