Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92

धान्यत्यागे च तद्धान्यमथवा शालयः स्मृताः । धेनूर्दद्यात्प्रयत्नेन सालंकाराः सकांचनाः

dhānyatyāge ca taddhānyamathavā śālayaḥ smṛtāḥ | dhenūrdadyātprayatnena sālaṃkārāḥ sakāṃcanāḥ

เมื่อสละธัญพืช ก็พึงให้ทานธัญพืชนั้น หรือดังที่คัมภีร์กล่าว พึงให้ทานข้าวสารศาลี และพึงเพียรให้ทานโคหนึ่งตัว ประดับเครื่องอลังการ พร้อมทองคำเป็นทานอันประเสริฐ

धान्यत्यागेin giving up grains
धान्यत्यागे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootधान्य-त्याग (प्रातिपदिक; धान्य + त्याग)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘धान्यस्य त्यागः’
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
तद्धान्यम्that (same) grain
तद्धान्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतद्-धान्य (प्रातिपदिक; तद् + धान्य)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तत् धान्यम्’ (that grain)
अथवाor
अथवा:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्ययम् (disjunctive: or)
शालयःhalls/shelters (śālās)
शालयः:
कर्ता (of ‘स्मृताः’)
TypeNoun
Rootशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
स्मृताःare stated/considered
स्मृताः:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘(इति) स्मृताः’ = are said/remembered
धेनुःa cow
धेनुः:
कर्म (to be given)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
दद्यात्should give
दद्यात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
सालंकाराःornamented
सालंकाराः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootस-अलंकार (प्रातिपदिक; स + अलंकार)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (of धेनवः/धेनुः implied) ‘with ornaments’
सकांचनाःwith gold (adornments)
सकांचनाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootस-काञ्चन (प्रातिपदिक; स + काञ्चन)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् ‘with gold’

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A donor offers sacks of rice and then leads an adorned cow with garlands and a small gold gift to a priest/charity steward near a Kāśī rest-house; pilgrims receive cooked rice nearby.

D
Dhānya
Ś
Śāli (rice)
D
Dhenū (cow)
K
Kāñcana (gold)

FAQs

Austerity should culminate in generosity; the highest restraint is completed by sustaining others through substantial gifts.

No specific tirtha is named; the instruction belongs to the Kāśī Khaṇḍa’s broader dharma teaching.

If giving up grains, donate grains (especially rice); also give a cow, ideally ornamented and with gold according to capacity.