Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 87

अनादिमदिदं लिंगं स्वयं विश्वेश्वरार्चितम् । काश्यां प्रयत्नतः सेव्यमविमुक्तं विमुक्तये

anādimadidaṃ liṃgaṃ svayaṃ viśveśvarārcitam | kāśyāṃ prayatnataḥ sevyamavimuktaṃ vimuktaye

ลิงคะนี้ไร้จุดเริ่มต้น เป็นที่บูชาของพระวิศเวศวรเอง ในกาศีควรปรนนิบัติอวิมุกตะด้วยความเพียร เพื่อความหลุดพ้น

अनादि-मत्beginningless
अनादि-मत्:
Visheshana (Adjective of object)
TypeAdjective
Rootअनादि (प्रातिपदिक) + मतुप् (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मतुपन्त-विशेषणम् (लिङ्गस्य)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Determiner)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
स्वयम्by itself
स्वयम्:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय—स्वतन्त्र/निजवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable: ‘by itself’)
विश्व-ईश्वर-अर्चितम्worshipped by Viśveśvara
विश्व-ईश्वर-अर्चितम्:
Visheshana (Adjective of object)
TypeAdjective
Rootविश्व + ईश्वर + अर्चित (अर्च् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (‘पूजित’); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘विश्वेश्वरेण अर्चितम्’)—विशेषणम् (लिङ्गस्य)
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
प्रयत्नतःwith effort
प्रयत्नतः:
Kriya-viseshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्नतः (अव्यय; प्रयत्न-तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb) — ‘प्रयत्नेन/यत्नपूर्वकं’
सेव्यम्to be served/worshipped
सेव्यम्:
Vidhi (Obligation/predicative)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम्—‘सेवितव्यम्’
अविमुक्तम्Avimukta (the sacred place)
अविमुक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअविमुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (स्थाननाम), द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘अविमुक्त-क्षेत्रम्’
विमुक्तयेfor liberation
विमुक्तये:
Sampradana (Purpose/Recipient)
TypeNoun
Rootविमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन

Skanda

Tirtha: Avimukta (Avimukteśvara liṅga)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience (not specified)

Scene: A cosmic-theological tableau: the anādi Avimukta liṅga radiates; Viśveśvara is shown in reverent worship of that liṅga, while pilgrims serve with lamps and water—suggesting layered divinity and wonder.

A
Avimukta
V
Viśveśvara
K
Kāśī (Varanasi)
L
Liṅga

FAQs

Avimukta in Kāśī is presented as an eternal, supremely authoritative locus of Śiva’s grace, to be served with earnest effort for mokṣa.

Avimukta in Kāśī, associated with the Avimukta Liṅga/Avimukteśvara.

Sevā—diligent service/attendance and worship of Avimukta in Kāśī.