Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

पक्ष्म भ्रूकर्णभालानि मौलि सीमंतमौलिजाः । षष्टिः षडुत्तरायोषिदंगलक्षणसत्खनिः

pakṣma bhrūkarṇabhālāni mauli sīmaṃtamaulijāḥ | ṣaṣṭiḥ ṣaḍuttarāyoṣidaṃgalakṣaṇasatkhaniḥ

(พึงพิจารณา) ขนตา คิ้ว หู และหน้าผาก; กระหม่อม/มวยผมบนศีรษะ (เมาลิ) รอยแสกผม และเส้นผมที่งอกบนยอดศีรษะ ทั้งหมดนี้คือเครื่องหมายกายอันประเสริฐหกสิบหกประการของสตรี

पक्ष्मeyelash(es)
पक्ष्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्ष्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन (Singular)
भ्रू-कर्ण-भालानिeyebrows, ears, and foreheads
भ्रू-कर्ण-भालानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रू (प्रातिपदिक) + कर्ण (प्रातिपदिक) + भाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); द्वन्द्वसमास (eyebrows, ears, foreheads)
मौलिःcrown/top of the head
मौलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमौलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
सीमन्त-मौलिजाःthose arising at the hair-parting/crown (hair features)
सीमन्त-मौलिजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसीमन्त (प्रातिपदिक) + मौलि (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); तत्पुरुष (सीमन्ते मौलौ वा जाताः)
षष्टिःsixty
षष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); संख्यावाचक
षड्-उत्तर-आयोषित्-अङ्ग-लक्षण-सत्खनिःthe good mine/treasury of women’s bodily marks numbering sixty-six
षड्-उत्तर-आयोषित्-अङ्ग-लक्षण-सत्खनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootषड् (संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + योषित् (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + सत् (प्रातिपदिक) + खनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुषसमास (षडुत्तर=66; योषिताम् अङ्गलक्षणानां सत्खनिः)

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Enumeration of hairline, brows, lashes, ears, forehead, crown and parting—shown as refined portrait details, as if a śāstra-illustration plate accompanying a Kāśī manuscript.

S
Skanda
A
Agastya
K
Kāśī (context)

FAQs

The text frames ‘auspiciousness’ as a coherent set of qualities, presented as a complete enumeration for contemplation and instruction.

No specific tīrtha is mentioned; the teaching occurs within the Kāśī-khaṇḍa setting.

None; it concludes the listing by stating the total count of marks.