Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

मूले स्थूलौ क्रमकृशावग्रे तीक्ष्णौ पयोधरौ । सुखदौ पूर्वकाले तु पश्चादत्यंत दुःखदौ

mūle sthūlau kramakṛśāvagre tīkṣṇau payodharau | sukhadau pūrvakāle tu paścādatyaṃta duḥkhadau

ทรวงอกที่โคนหนา ค่อย ๆ เรียวลง และปลายแหลม ย่อมให้ความสบายในกาลแรก แต่ภายหลังกลับก่อทุกข์เจ็บอย่างยิ่ง

mūleat the base
mūle:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootmūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरणम्
sthūlauthick
sthūlau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsthūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
krama-kṛśaugradually slender
krama-kṛśau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootkrama (प्रातिपदिक) + kṛśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्; अव्ययीभावः (क्रमेण कृशौ = gradually slender)
agreat the tip/front
agre:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणम्
tīkṣṇausharp, pointed
tīkṣṇau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Roottīkṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
payodharaubreasts
payodharau:
Karta/Āśraya
TypeNoun
Rootpaya (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
sukhadaugiving pleasure
sukhadau:
Viśeṣaṇa (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootsukha (प्रातिपदिक) + da (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; उपपद-तत्पुरुषः (सुखं ददतः)
pūrvakālein the earlier time
pūrvakāle:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः; अधिकरणम्
tubut/indeed
tu:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अवधानार्थक-निपातः
paścātafterwards
paścāt:
Temporal adverb
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
atyaṃtaexcessively, extremely
atyaṃta:
Modifier (degree)
TypeIndeclinable
Rootatyaṃta (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्ययम् (intensifier adverb)
duḥkhadaugiving pain
duḥkhadau:
Viśeṣaṇa (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootduḥkha (प्रातिपदिक) + da (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; उपपद-तत्पुरुषः (दुःखं ददतः)

Skanda

Scene: Two-panel allegory: first panel shows youthful ease; second shows later discomfort, with a subtle hourglass/setting sun motif; Kāśī’s ghats in the background symbolize time’s flow like the Ganga.

K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

It emphasizes change over time—some conditions yield short-term ease but long-term difficulty—expressed through lakṣaṇa imagery.

No particular tīrtha is named in this verse.

None.