Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

विश्वेशादीनि लिंगानि वेदानृक्प्रमुखानपि । गायत्रीप्रमुखान्मंत्रान्योगिनः सनकादिकान्

viśveśādīni liṃgāni vedānṛkpramukhānapi | gāyatrīpramukhānmaṃtrānyoginaḥ sanakādikān

พึงระลึกถึงลิงคะทั้งหลายเริ่มด้วยวิศเวศะ ระลึกถึงพระเวททั้งหลายเริ่มด้วยฤคเวท ระลึกถึงมนตร์ทั้งหลายเริ่มด้วยคายตรี และระลึกถึงโยคีทั้งหลายเริ่มด้วยสานกะและฤๅษีอื่นๆ

विश्वेशादीनिViśveśa and others
विश्वेशादीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविश्वेश + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण-प्रयोगः ("लिङ्गानि" इति विशेष्यस्य)
लिङ्गानिliṅgas (emblems)
लिङ्गानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
वेदान्Vedas
वेदान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
ऋक्प्रमुखान्with Ṛk (Ṛgveda) as foremost
ऋक्प्रमुखान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootऋक् + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण-प्रयोगः ("वेदान्" इति विशेष्यस्य)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अवधारणार्थक-निपात (also/even)
गायत्रीप्रमुखान्with Gāyatrī as foremost
गायत्रीप्रमुखान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगायत्री + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण-प्रयोगः ("मन्त्रान्" इति विशेष्यस्य)
मन्त्रान्mantras
मन्त्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
योगिनःyogins
योगिनः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (योगिन्-शब्दस्य बहुवचनरूपम्)
सनकादिकान्Sanaka and others
सनकादिकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसनक + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण-प्रयोगः ("योगिनः" इति विशेष्यस्य)

Skanda

Tirtha: Viśveśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Sages in the frame narrative

Scene: Inside a sanctum: Viśveśvara liṅga radiates; above it appear symbolic Vedic leaves, the Gāyatrī meter as a luminous mandala, and the child-sages Sanaka and brothers seated in yogic stillness.

V
Viśveśa (Viśvanātha)
L
Liṅga
V
Vedas
Ṛgveda
G
Gāyatrī
S
Sanaka

FAQs

Kāśī’s Viśveśa is central to remembrance, joined with scriptural authority (Vedas), mantra power (Gāyatrī), and yogic exemplars (Sanakādi).

Viśveśa (Viśvanātha) in Kāśī is explicitly invoked, anchoring the verse in Kāśī’s Śaiva sthala-māhātmya.

Smaraṇa of Viśveśa-liṅga, recourse to Veda and Gāyatrī-centered mantra remembrance, and honoring yogic sages.