Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

अतो जगत्स्थितं सर्वं ब्राह्मणोऽर्हति नापरः । सदाचारो हि सर्वार्हो नाचाराद्विच्युतः पुनः । तस्माद्विप्रेण सततं भाव्यमाचारशीलिना

ato jagatsthitaṃ sarvaṃ brāhmaṇo'rhati nāparaḥ | sadācāro hi sarvārho nācārādvicyutaḥ punaḥ | tasmādvipreṇa satataṃ bhāvyamācāraśīlinā

เพราะฉะนั้นโลกทั้งปวงตั้งอยู่ได้ด้วยระเบียบพราหมณ์ พราหมณ์เท่านั้นควรแก่การเคารพ มิใช่ผู้อื่น สทาจาระคือความประพฤติชอบย่อมควรแก่เกียรติทั้งสิ้น ผู้หลุดจากจารีตย่อมไม่ควรอีก ดังนั้นพราหมณ์พึงเป็นผู้ตั้งมั่นในความประพฤติชอบอยู่เสมอ

अतःtherefore
अतः:
Hetu/Connector (हेतु/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतस् (अव्यय)
Formअव्यय (inferential: 'therefore/from this')
जगत्स्थितम्situated in the world
जगत्स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + स्थित (प्रातिपदिक; √स्था (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (जगति स्थितम् = existing in the world)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्राह्मणःthe Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अर्हतिis worthy/deserves
अर्हति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
अपरःanother (person)
अपरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सदाचारःgood conduct
सदाचारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सद् आचारः = good conduct)
हिindeed/for
हि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal)
सर्वार्हःworthy of all (honour)
सर्वार्हः:
Visheshya (Predicate complement/विशेष्य)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वेषां अर्हः = worthy of all)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
आचारात्from conduct
आचारात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootआचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
विच्युतःfallen away, deviated
विच्युतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + √च्युत्/√च्यु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain; moreover
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Connector (हेतु/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; हेत्वर्थे (therefore/from that)
विप्रेणby a learned Brahmin
विप्रेण:
Karana/Agent-instrument (करण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन
सततम्always
सततम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: always)
भाव्यम्should be (practised)
भाव्यम्:
Kriya (Obligation/विधि)
TypeVerb
Root√भू (धातु) + यत् (कृदन्त; भाव्य)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विध्यर्थः (should be done/should be)
आचारशीलिनाby one of good conduct
आचारशीलिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootआचार (प्रातिपदिक) + शीलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (आचारः शीलं यस्य = of good conduct)

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Addressed to 'vipra' as normative instruction; also to the listening sages

Scene: A teacher points to a dharma-śāstra manuscript while a brāhmaṇa stands with composed posture; behind them, a symbolic pillar or cosmic axis suggests 'jagat-sthiti' supported by conduct; a fallen figure in shadow contrasts the ideal.

B
Brāhmaṇa

FAQs

Honor is inseparable from sadācāra; without conduct, status and learning lose their spiritual legitimacy.

The teaching is embedded in the Kāśī Māhātmya setting (Vārāṇasī), but the verse emphasizes universal dharma rather than a particular shrine or ghāṭa.

A behavioral prescription is given: one should continually cultivate and embody proper conduct (ācāra-śīlatā).