Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

ततः समर्च्य श्रीलिंगं महासंभारविस्तरैः । अत्रापि दत्त्वा नानार्थान्कृतकृत्योभवेन्नरः

tataḥ samarcya śrīliṃgaṃ mahāsaṃbhāravistaraiḥ | atrāpi dattvā nānārthānkṛtakṛtyobhavennaraḥ

แล้วจึงบูชาศรีลึงค์โดยชอบธรรม ด้วยเครื่องสักการะอันมากและพิธีอันพิสดาร และในที่นี้ยังถวายทานนานาประการ บุรุษนั้นย่อมเป็นผู้สำเร็จสมบูรณ์—กิจที่ควรกระทำได้ทำแล้ว

ततःthen/thereafter
ततः:
Avyaya (Sequencer/अनन्तर)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (thereafter)
समर्च्यhaving worshipped
समर्च्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √अर्च् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having worshipped)
श्रीलिङ्गम्the auspicious liṅga
श्रीलिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमत् लिङ्गम्)
महासंभारविस्तरैःwith extensive great offerings/materials
महासंभारविस्तरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + संभार (प्रातिपदिक) + विस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (महान् संभारः) + (संभारस्य विस्तरः) समास-समूहः; करणार्थे
अत्रhere
अत्र:
Avyaya (Location adverb/देश)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
अपिalso
अपि:
Avyaya (Additive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त, पूर्वकालिक क्रिया (having given)
नानार्थान्various valuables/gifts
नानार्थान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (नानाविधाः अर्थाः = various gifts/objects)
कृतकृत्यःone who has fulfilled his duty
कृतकृत्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक; √कृ + क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (कृतं कृत्यं येन)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Śrīliṅga (within Kāśī sequence)

Type: kshetra

Scene: A richly arranged Śiva-liṅga altar in Kāśī: bilva leaves, flowers, lamps, incense, vessels; the devotee offers elaborate worship, then distributes gifts, appearing serene and accomplished.

Ś
Śrīliṅga (Śiva)
P
Pūjā (worship)
D
Dāna (gifts)
K
Kāśī (implied)

FAQs

Devotion expressed through worship and generosity is presented as the path to ‘kṛtakṛtyatā’—a life’s religious duties brought to completion.

The ongoing context is Īśāna Tīrtha in Kāśī (from the preceding verse), culminating in Śiva-liṅga worship.

Elaborate Śiva-liṅga pūjā with abundant offerings, followed by giving various forms of dāna.