Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 50

पांसुक्रीडनसक्तोपि कुर्याल्लिंगं रजोमयम् । शाद्वलैः कोमलतृणैः पूजयेच्च स कौतुकम्

pāṃsukrīḍanasaktopi kuryālliṃgaṃ rajomayam | śādvalaiḥ komalatṛṇaiḥ pūjayecca sa kautukam

แม้กำลังเพลิดเพลินเล่นทราย เขาก็ปั้นลึงค์ด้วยผงธุลี แล้วบูชาด้วยหญ้าอ่อนเขียวสด—ด้วยความปีติและความใคร่บูชา

पांसुक्रीडनसक्तःattached to playing in dust
पांसुक्रीडनसक्तः:
Visheshana (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootपांसु+क्रीडन+सक्त (प्रातिपदिक; सक्त = √सञ्ज्/√सज् क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पांसुक्रीडने सक्तः)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपवादार्थक अव्यय (even)
कुर्यात्should make
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदी
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रजोमयम्made of dust
रजोमयम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरजस्+मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (रजसा मयम् = made of dust)
शाद्वलैःwith grasses/turf
शाद्वलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशाद्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
कोमलतृणैःwith tender blades of grass
कोमलतृणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोमल+तृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (कोमलानि तृणानि)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदी
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (and)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कौतुकम्playfully / with delight
कौतुकम्:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeNoun
Rootकौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (in play/with delight)

Skanda (narrative voice, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: A child playing in sand pauses to shape a small liṅga from dust; he decorates it with tender green grasses and worships with bright, eager eyes.

H
Harikeśa
L
Liṅga
Ś
Śiva

FAQs

Śiva accepts sincere devotion even through the simplest offerings; purity of intent outweighs material grandeur.

The account belongs to Kāśī’s Nādeśvara-centered māhātmya, illustrating Śiva-bhakti in Kāśī.

Making a simple earth/dust liṅga and offering tender grass in worship (liṅga-pūjā) is described.