Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

अपत्यं द्रविणं दारा हारा हर्म्य हया गजाः । सुखानि स्वर्गमोक्षौ च न दूरे शिवभक्तितः

apatyaṃ draviṇaṃ dārā hārā harmya hayā gajāḥ | sukhāni svargamokṣau ca na dūre śivabhaktitaḥ

บุตร ทรัพย์ คู่ครอง เครื่องประดับ คฤหาสน์ ม้า ช้าง—ความสุขทางโลก ทั้งสวรรค์และโมกษะ—ย่อมไม่ไกลจากผู้มีศรัทธาภักดีต่อพระศิวะ

अपत्यम्offspring
अपत्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
द्रविणम्wealth
द्रविणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
दाराःwife/wives
दाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन (सामान्यतः बहुवचनान्त)
हाराःgarlands/necklaces
हाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
हर्म्यmansion
हर्म्य:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
हयाःhorses
हयाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
गजाःelephants
गजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
सुखानिpleasures, comforts
सुखानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
स्वर्गमोक्षौheaven and liberation
स्वर्गमोक्षौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्ग + मोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन; समासः: इतरेतर-द्वन्द्व (स्वर्गश्च मोक्षश्च)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
दूरेfar (away)
दूरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative); एकवचन; अव्ययीभावार्थे (idiom: ‘दूरे’ = far away)
शिवभक्तितःfrom devotion to Śiva; due to Śiva-devotion
शिवभक्तितः:
Apadana (Source/Reason/अपादान)
TypeNoun
Rootशिव + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative); एकवचन; समासः: षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य भक्तिः)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (Śiva-bhakti in Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Kāśī-māhātmya audience

Scene: A Śiva devotee in Kāśī offers bilva leaves and water; around him appear symbolic blessings—family, wealth, home, and finally a luminous path upward signifying svarga and mokṣa—showing that all are ‘not far’ from devotion.

Ś
Śiva
S
Svarga
M
Mokṣa

FAQs

Śiva-bhakti is portrayed as a complete path that can grant both worldly well-being and the highest liberation.

The teaching occurs within the Kāśīkhaṇḍa framework, reinforcing Kāśī as the supreme sphere of Śiva’s grace.

No explicit ritual is listed; the stated means is devotion (bhakti) to Śiva.