Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91
स्थिरापायं कायं जननमरणक्लेशनिलयं विहायास्यां काश्यामहहपरिगृह्णीत न कुतः । वपुस्तेजोरूपं स्थिरतरपरानंदसदनं विमूढोऽसौ जंतुः स्फुटितमिवकांम्यं विनिमयन्
sthirāpāyaṃ kāyaṃ jananamaraṇakleśanilayaṃ vihāyāsyāṃ kāśyāmahahaparigṛhṇīta na kutaḥ | vapustejorūpaṃ sthirataraparānaṃdasadanaṃ vimūḍho'sau jaṃtuḥ sphuṭitamivakāṃmyaṃ vinimayan
อนิจจา ไฉนมนุษย์จึงไม่ละกายนี้—อันไม่มั่นคงและผุพัง เป็นเพียงที่สถิตแห่งความทุกข์จากเกิดและตาย—แล้วมาพึ่งพิงในกาศีเล่า? เพราะที่นี่สัตว์ผู้มีร่างย่อมได้รูปกายเป็นแสงทิพย์ เป็นเรือนแห่งปรมสุขที่มั่นคงยิ่งกว่าเดิม; แต่สัตว์ผู้หลงกลับประหนึ่งแลกแก้วมณีไร้ตำหนิไปเสีย ยอมแลกคุณอันประเมินค่าไม่ได้กับสิ่งที่เพียงน่าปรารถนา
Skanda (deduced for Kāśī-khaṇḍa context: Skanda instructing Agastya)
Tirtha: Kāśī / Avimukta
Type: kshetra
Listener: Sages / devotees seeking Kāśī’s secret of liberation
Scene: A human figure stands between two ‘bodies’: one frail, cracked, and shadowed (saṃsāra-body), and another radiant, made of light (tejorūpa) arising in Kāśī’s luminous sacred space; a jewel-trade metaphor shown as a flawless gem being exchanged for a trivial object.
FAQs
Detach from the perishable body and seek the higher, enduring state of supreme bliss promised through refuge in sacred Kāśī.
Kāśī (Vārāṇasī), praised as a liberating sacred geography where the being attains a radiant, blissful state.
No specific rite (snāna, dāna, japa) is prescribed in this verse; it emphasizes renunciation of bodily attachment and taking refuge/dwelling in Kāśī.