Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

चरमेपि वयोभागे स्वःसिंधुं यो निषेवते । कृत्वाप्येनांसि बहुशः सोपि यायाच्छुभां गतिम्

caramepi vayobhāge svaḥsiṃdhuṃ yo niṣevate | kṛtvāpyenāṃsi bahuśaḥ sopi yāyācchubhāṃ gatim

แม้ในบั้นปลายแห่งวัย ผู้ใดพึ่งพาและบำเพ็ญการรับใช้สายน้ำสวรรค์คือคงคา ถึงแม้ได้ก่อบาปซ้ำแล้วซ้ำเล่า ก็ยังบรรลุคติอันเป็นมงคล

चरमेin the last
चरमे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
वयोभागेin the portion of life (age-stage)
वयोभागे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वयसः भागः)
स्वःसिंधुम्the heavenly river (Ganga)
स्वःसिंधुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वः + सिंधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्वर्गस्य सिंधुः/स्वः-सिंधुः = गङ्गा)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
निषेवतेresorts to/serves/uses
निषेवते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + सेव् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
अपिeven though
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
एनांसिsins
एनांसि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
बहुशःmany times
बहुशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
यायात्would go/should attain
यायात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
गतिम्destination/state
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Gaṅgā (Svarga-sindhu)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: An aged pilgrim leaning on a staff reaches the Gaṅgā steps; attendants help him bathe; the river shines like a celestial stream, suggesting release from accumulated sins.

G
Gaṅgā (Svah-sindhu)

FAQs

No one is beyond hope: turning to Gaṅgā with service and refuge even late in life is portrayed as transformative and salvific.

Gaṅgā, called the ‘svah-sindhu’ (heavenly river), in the Kāśī pilgrimage frame.

Niṣevana/sevā—resorting to Gaṅgā through attendance, reverence, and tīrtha practice (commonly snāna, japa, and worship).