Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

मम कर्णात्पपातेयं यदा च मणिकर्णिका । तदाप्रभृति लोकेऽत्र ख्यातास्तु मणिकर्णिका

mama karṇātpapāteyaṃ yadā ca maṇikarṇikā | tadāprabhṛti loke'tra khyātāstu maṇikarṇikā

เมื่อมาณิกรณิกานี้หล่นจากหูของข้าพเจ้า ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในโลกนี้ก็เลื่องลือกันว่า “มาณิกรณิกา”

ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
कर्णात्from (my) ear
कर्णात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
पपातfell
पपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्/परोक्षभूत (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इयम्this (she/this one)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (when)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
मणिकर्णिकाMaṇikarṇikā
मणिकर्णिका:
Samanaadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक) + कर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then)
प्रभृतिfrom then onward
प्रभृति:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययम्; आरम्भार्थक (from that time onward)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (here)
ख्याताःbecame renowned/known
ख्याताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्तः; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (नाम-बहुवचन-प्रयोगः/प्रशस्ति); विशेषणम्
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
मणिकर्णिकाMaṇikarṇikā
मणिकर्णिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक) + कर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Śiva (deduced; first-person ‘mama’ in etiological naming)

Tirtha: Māṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Viṣṇu

Scene: Narrative tableau showing the moment of the ornament’s fall and the subsequent emergence of the place’s renown—pilgrims and sages pointing toward the ghat as the name Māṇikarṇikā spreads.

M
Māṇikarṇikā
K
Kāśī (implied)

FAQs

Divine events imprint sanctity onto places, making them perpetual supports for faith, pilgrimage, and liberation.

Māṇikarṇikā in Kāśī.

No ritual is specified; the focus is on the tīrtha’s naming and enduring renown.