Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 84

इत्थं भवित्री ते मुक्तिः कैटभारातिदर्शनात् । भोगान्भुक्त्वा बहुविधान्वैकुंठ नगरे शुभे

itthaṃ bhavitrī te muktiḥ kaiṭabhārātidarśanāt | bhogānbhuktvā bahuvidhānvaikuṃṭha nagare śubhe

ดังนี้ ความหลุดพ้นของท่านจักบังเกิดด้วยการได้ทัศนะต่อไกฏภาระ; ครั้นเสวยสุขนานาประการแล้วในนครไวกุณฐะอันเป็นมงคล ความดีงามเบื้องหน้าจักปรากฏต่อไป

इत्थम्thus, in this manner
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus”)
भवित्रीwill be (destined to be)
भवित्री:
Karta/Predicative (Subject-complement)
TypeNoun
Rootभवितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; भविष्यत्कालवाचक (future-oriented: “will be”)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive); एकवचन; सर्वनाम
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
कैटभ-अराति-दर्शनात्from seeing the foe of Kaiṭabha (Viṣṇu)
कैटभ-अराति-दर्शनात्:
Hetu/Apādāna (Cause/Source)
TypeNoun
Rootकैटभ (प्रातिपदिक) + अराति (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (दर्शन-नपुंसक); पञ्चमी (5th/Ablative); एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कैटभस्य अरातिः = कैटभारातिः; तस्य दर्शनम्)
भोगान्enjoyments
भोगान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन
भुक्त्वाhaving enjoyed
भुक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); “having enjoyed”
बहुविधान्of many kinds
बहुविधान्:
Viśeṣaṇa (Adjectival to Karma)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन; विशेषण (qualifying भोगान्); समासः—कर्मधारयः (बहवः विधाः = बहुविधाः)
वैकुण्ठेin Vaikuṇṭha
वैकुण्ठे:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
नगरेin the city
नगरे:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
शुभेauspicious
शुभे:
Viśeṣaṇa (Adjectival to Adhikaraṇa)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन; विशेषण (qualifying नगरे)

Unspecified (contextual narrator within Skanda’s Kāśī Māhātmya discourse)

Tirtha: Kaiṭabhāra-darśana (Hari-darśana) within Kāśī narrative horizon

Type: kshetra

Listener: Lopāmudrā (explicit in nearby verses)

Scene: A divine attendant proclaims to a brāhmaṇa that liberation will arise through the vision of Kaiṭabhāra; in the background, a luminous Vaikuṇṭha-city with celestial architecture suggests promised bliss before final release.

K
Kaiṭabhāra
V
Vaikuṇṭha

FAQs

Puranic dharma often frames liberation as arising from darśana: sacred vision is itself a transformative act that bears otherworldly merit.

The locus of Kaiṭabhāra-darśana within the Kāśī narrative setting (a sanctified darśana-point).

Darśana (reverential viewing) of Kaiṭabhāra.