Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठितव्यः स्तवोत्तमः । अभीष्टद इति ख्यातः स्तवोयं सर्वसिद्धिदः

tasmātsarvaprayatnena paṭhitavyaḥ stavottamaḥ | abhīṣṭada iti khyātaḥ stavoyaṃ sarvasiddhidaḥ

ฉะนั้นพึงเพียรพยายามอย่างยิ่งในการสวดสรรเสริญบทอันประเสริฐนี้ บทนี้เลื่องชื่อว่า ‘อภิษฺฏท’ ผู้ประทานพรตามปรารถนา; และเป็นบทสรรเสริญที่ให้สำเร็จทุกสิทธิ

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इति तद्धित/सर्वनामरूपेण अव्ययीभूतम्; हेतौ/तस्मादर्थे (therefore/from that reason)
सर्वप्रयत्नेनwith all effort
सर्वप्रयत्नेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (all + effort); पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
पठितव्यःshould be recited/read
पठितव्यः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्) कृदन्तः; कर्मणि/विधेयभावः (to be read); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्तवोत्तमःthe best hymn
स्तवोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तव (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (excellent hymn); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अभीष्टदःgiver of desired boons
अभीष्टदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअभीष्ट (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुषः (desired + giver); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; स्तवः इत्यस्य विशेषणम्
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण/नामनिर्देशे (thus/so called)
ख्यातःis known/called
ख्यातः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘प्रसिद्धः’
स्तवःhymn
स्तवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वसिद्धिदःgiver of all accomplishments
सर्वसिद्धिदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (giver of all attainments); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; स्तवः इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue convention)

Tirtha: Kāśī / Avimukta-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (frame implied; not explicit)

Scene: A devotee seated on a ghāṭa step or in a temple mandapa, holding a palm-leaf manuscript, reciting the ‘Abhīṣṭada’ stava; subtle divine presence indicates ‘sarva-siddhi’—lotus, conch, trident motifs hovering as symbols of attainments.

FAQs

Persistent recitation (stotra-pāṭha) is upheld as a direct, dharmic means to attain both desired aims and comprehensive spiritual success.

The verse belongs to Kāśīkhaṇḍa’s celebration of Kāśī’s sacred power, though it highlights a hymn rather than a named tirtha.

Recitation of the “stavottama,” explicitly recommended ‘with all effort’ as the practical discipline.