Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

ततोति चंडश्चंडाशुः पित्रोरतिभयंकरः । अहो यदुच्यते लोकैरुपाख्यानमिदं हि तत्

tatoti caṃḍaścaṃḍāśuḥ pitroratibhayaṃkaraḥ | aho yaducyate lokairupākhyānamidaṃ hi tat

แล้วจึงบังเกิด จัณฑะ และ จัณฑาศุ ผู้เป็นที่น่าสะพรึงกลัวยิ่งต่อบิดามารดา แท้จริง นี่แหละคือเรื่องเล่าที่ผู้คนกล่าวขานกันเป็นตำนาน

tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Avyaya (Discourse/अव्यय)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (then/from there)
itithus
iti:
Avyaya (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-चिह्नार्थक-अव्यय (quotative)
caṃḍaḥCaṇḍa (a person)
caṃḍaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcaṃḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
caṃḍāśuḥCaṇḍāśu (a person)
caṃḍāśuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcaṃḍa (प्रातिपदिक) + āśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘चण्डः (अत्युग्रः) आशीः/आशुः (शीघ्रः)’—नामरूपेण
pitroḥof (my) two parents
pitroḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; ‘of the two parents’
ati-bhayaṃkaraḥextremely terrifying
ati-bhayaṃkaraḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय-उपसर्गवत्) + bhayaṃkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः/अव्ययीभावपूर्वक-समासभावः ‘अतिशयेन भयङ्करः’
ahoah!/alas!
aho:
Sambodhana/Exclamation (उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formउद्गारार्थक-अव्यय (exclamation)
yatwhich/that (which)
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक ‘that which’
ucyateis said
ucyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive) ‘is said’
lokaiḥby people
lokaiḥ:
Kartr̥ (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्तृ-करणभावे (agent in passive)
upākhyānamstory/legend
upākhyānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootupākhyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
idamthis
idam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
hiindeed
hi:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये-अव्यय (indeed/for)
tatthat
tat:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Skanda (narratorial aside) to Agastya (deduced)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A sudden, ominous turn: the birth/appearance of two fearsome figures, Caṇḍa and Caṇḍāśu, terrifying even their parents; villagers later recount the legend.

C
Caṇḍa
C
Caṇḍāśu

FAQs

Purāṇic ‘upākhyānas’ preserve moral memory—stories of fearsome outcomes warn against adharma and disorder.

No specific tirtha is named in this line.

None.