Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

गुरुपुष्यसमायोगे लिंगमेतत्समर्च्य च । यत्करिष्यंति मनुजास्तत्सिद्धिमधियास्यति

gurupuṣyasamāyoge liṃgametatsamarcya ca | yatkariṣyaṃti manujāstatsiddhimadhiyāsyati

“ครั้นเมื่อดาวคุรุ (พฤหัสบดี) ประจวบกับนักษัตรปุษยะ ผู้ใดในหมู่มนุษย์บูชาลึงค์นี้ สิ่งใดที่ผู้นั้นกระทำย่อมบรรลุสัมฤทธิ์ผล”

गुरु-पुष्य-समायोगेat the conjunction of (Jupiter) Guru and Puṣya (nakṣatra)
गुरु-पुष्य-समायोगे:
Adhikarana (Time/Place locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + पुष्य (प्रातिपदिक) + समायोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः—‘गुरोः (बृहस्पतेः) पुष्येण सह समायोगः’ (विशेष-काल/योग)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (लिङ्गम् इति विशेषणम्)
समर्च्यhaving worshipped
समर्च्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-अर्च् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव-रूप (gerund), ‘having worshipped’
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यत्whatever (that)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
करिष्यन्तिwill do
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
मनुजाःpeople
मनुजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (सिद्धिम् इति विशेषणम्)
सिद्धिम्success, attainment
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अधियास्यतिwill attain
अधियास्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि-या (धातु)
Formलृट्-लकार (future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; अधि+या—‘to attain/obtain’

Skanda (deduced; Śiva’s boon continues)

Tirtha: Bṛhaspatīśvara

Type: temple

Scene: Night-sky over Kāśī with Jupiter (Guru) symbolically prominent; devotees worship the Bṛhaspatīśvara liṅga with lamps and flowers, while a priest marks Puṣya nakṣatra on a palm-leaf almanac; the atmosphere suggests ‘undertakings attaining success’.

B
Bṛhaspatīśvara-liṅga
G
Guru (Jupiter)
P
Puṣya (Nakṣatra)
K
Kāśī (context)

FAQs

Right worship at an auspicious time aligns human effort with divine grace, bringing success.

Bṛhaspatīśvara-liṅga in Kāśī, especially revered during Guru-Puṣya yoga.

Perform liṅga-arcana (worship) specifically during Guru-Puṣya samāyoga for attainment of siddhi.