Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

यच्च क्रतु क्रियोत्सर्गस्त्वया मह्यं निवेदितः । स्थापितं यत्त्विदं लिंगं मम चंद्रेश्वराभिधम्

yacca kratu kriyotsargastvayā mahyaṃ niveditaḥ | sthāpitaṃ yattvidaṃ liṃgaṃ mama caṃdreśvarābhidham

และทั้งการบูชายัญกับการสละผลแห่งพิธีกรรมที่ท่านน้อมถวายแด่เรา ตลอดจนลึงค์นี้ที่ท่านสถาปนาไว้ ณ ที่นี้ โดยนามของเราว่า ‘จันเทรศวร’—กิจเหล่านี้เป็นที่รักยิ่งแก่เรา

यत्which
यत्:
Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
क्रतुःsacrifice/rite
क्रतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkratu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्रियोत्सर्गःthe offering/assignment of ritual acts
क्रियोत्सर्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkriyā-utsarga (प्रातिपदिक); kriyā (क्रिया) + utsarga (उत्सर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (Agent)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन
निवेदितःwas reported/communicated
निवेदितः:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootni-√vid (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (क्रतुः/उत्सर्गः) इत्यस्य विशेषण
स्थापितम्was established
स्थापितम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Root√sthā (धातु) + णिच् (causative) → sthāpaya + क्त
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम्) इत्यस्य विशेषण
यत्which
यत्:
Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संकेतार्थक
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
चन्द्रेश्वराभिधम्named ‘Candreśvara’
चन्द्रेश्वराभिधम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcandra-īśvara-abhidha (प्रातिपदिक); candra (चन्द्र) + īśvara (ईश्वर) + abhidha (अभिध)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)

Śiva (Maheśāna)

Tirtha: Candreśvara

Type: temple

Scene: Śiva acknowledges two acts: (1) offering sacrificial rites and relinquishing their fruits to him, and (2) establishing a liṅga named Candreśvara; the liṅga is central, with devotee presenting offerings.

Ś
Śiva
C
Candreśvara-liṅga

FAQs

Dedication of rites and their fruits to Śiva, along with establishing a liṅga, becomes a powerful act of devotion in Kāśī.

The Candreśvara-liṅga shrine in Kāśī, introduced as a named manifestation of Śiva.

Kriyotsarga—offering/renouncing the fruits of sacrificial and ritual acts to Śiva—and liṅga-sthāpanā (installation of a liṅga).