Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 130

विश्वेषां विश्वबीजानां कर्माख्यानां लयो यतः । अस्मिन्निर्वाणदे लिंगे विश्वलिंगमिदं ततः

viśveṣāṃ viśvabījānāṃ karmākhyānāṃ layo yataḥ | asminnirvāṇade liṃge viśvaliṃgamidaṃ tataḥ

เพราะในลึงค์ผู้ประทานนิรวาณนี้ เมล็ดพันธุ์แห่งจักรวาลทั้งปวงและเรื่องราวแห่งกรรมทั้งสิ้นย่อมสลายลง ฉะนั้นจึงเรียกว่า ‘วิศวลึงค์’—ลึงค์แห่งสากลจักรวาล

viśveṣāmof all
viśveṣām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘of all (beings/worlds)’
viśvabījānāmof the seeds of the universe
viśvabījānām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviśva-bīja (प्रातिपदिक; viśva + bīja)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः ‘विश्वस्य बीजानि’
karmākhyānāmof the accounts/narratives of deeds
karmākhyānām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkarma-ākhyāna (प्रातिपदिक; karma + ākhyāna)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः ‘कर्मणाम् आख्यानानि/वर्णनानि’
layaḥdissolution/merging
layaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
yataḥfrom which
yataḥ:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध-अव्यय (relative adverb) ‘यतः = from which/wherefrom’
asminin this
asmin:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in this’
nirvāṇadegranting liberation
nirvāṇade:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirvāṇa-da (प्रातिपदिक; nirvāṇa + da)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गे); समासः तत्पुरुषः ‘निर्वाणं ददाति’
liṃgein the liṅga
liṃge:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
viśvaliṃgamthe universal liṅga
viśvaliṃgam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva-liṅga (प्रातिपदिक; viśva + liṅga)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः ‘विश्वस्य लिङ्गम्’
idamthis
idam:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विश्वलिङ्गम्)
tataḥtherefore
tataḥ:
Hetu (Reason marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formहेतु/अनन्तर-वाचक-अव्यय (therefore/thereupon)

Narrator (within Skanda–Agastya dialogue context)

Tirtha: Viśva-liṅga (Nirvāṇa-da Liṅga)

Type: temple

Listener: Pilgrim-audience / sages in frame

Scene: A cosmic visualization: the Viśva-liṅga stands at the center while galaxies/lotus-worlds and karmic scrolls dissolve into it like sparks into a flame; the scene is quiet, vast, and inward-turning.

V
Viśva-liṅga
Ś
Śiva
N
Nirvāṇa
K
Kāśī

FAQs

Śiva in Kāśī is the dissolver of karmic bondage; worship and realization here culminate in liberation.

The Viśva-liṅga (a liberation-bestowing Liṅga) within the Kāśī sacred geography of the Kāśīkhaṇḍa.

Implicitly, worship/darśana of this nirvāṇa-bestowing Liṅga for the dissolution of karmic bondage; no step-by-step ritual is stated.