Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 73

ब्रह्मणा सनकादिभ्यो मुनिभ्यः कथितं पुरा । सर्वतीर्थाश्रये पुण्ये दक्षिणस्यो दधेस्तटे

brahmaṇā sanakādibhyo munibhyaḥ kathitaṃ purā | sarvatīrthāśraye puṇye dakṣiṇasyo dadhestaṭe

“กาลก่อน พระพรหมได้ทรงสอนแก่ฤๅษีทั้งหลาย เช่น สนะกะว่า ณ ฝั่งทิศใต้แห่งมหาสมุทร มีสถานศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่พึ่งแห่งทีรถะทั้งปวง และเปี่ยมด้วยบุญยิ่ง”

ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सनक-आदिभ्यःto Sanaka and others
सनक-आदिभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसनक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सनकः आदिः येषां ते)
मुनिभ्यःto the sages
मुनिभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, बहुवचन
कथितम्was told
कथितम्:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे
पुराformerly
पुरा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), भूतकाले
सर्व-तीर्थ-आश्रयेin/at the refuge of all sacred fords
सर्व-तीर्थ-आश्रये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक) + आश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक-प्रयोगे सप्तमी, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (सर्वेषां तीर्थानाम् आश्रयः)
पुण्येholy/meritorious
पुण्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक-प्रयोगे सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (आश्रय-विशेषण)
दक्षिणस्यof the southern
दक्षिणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (दधेः-विशेषण)
उदधेःof the ocean
उदधेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तटेon the shore
तटे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Vidyādhara-kulādhipa

Tirtha: Sarvatīrthāśraya on Dakṣiṇa-samudra-taṭa (Setu-kṣetra implied)

Type: kshetra

Scene: A visionary map-like revelation: the teacher points toward the southern ocean where a radiant tīrtha shines on the shore, symbolically drawing in streams from all other tīrthas; sages like Sanaka appear in a flashback receiving Brahmā’s teaching.

B
Brahmā
S
Sanaka (Sanakādi sages)
S
Southern ocean (udadhi)
S
Sarvatīrthāśraya (epithet of the place)

FAQs

Tīrthas are presented as concentrated fields of merit, preserved through divine-sage transmission (Brahmā to Sanakādi).

A “refuge of all tīrthas” on the southern ocean shore, within the Setu-kṣetra region; its proximity is clarified next near Cakratīrtha.

Implicitly, going to that holy shore; the explicit act (darśana/snāna) is stated in later verses.