Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 37

कदाचिदथ ताद्दिव्यं नूपुरं वीक्ष्य भूपतिः । अस्य नूपुरवर्यस्य तुल्यं वै नूपुरांतरम्

kadācidatha tāddivyaṃ nūpuraṃ vīkṣya bhūpatiḥ | asya nūpuravaryasya tulyaṃ vai nūpurāṃtaram

กาลหนึ่ง เมื่อทอดพระเนตรนูปุระอันเป็นทิพย์นั้น พระราชาทรงรำพึงในพระทัยว่า “จะมีนูปุระใดเสมอเหมือนนูปุระอันประเสริฐนี้หรือไม่”

कदाचित्once/sometime
कदाचित्:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरबोधक निपात (particle: then/now)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘that’ (anklet)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘celestial/wondrous’
नूपुरम्anklet
नूपुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनूपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having seen’
भूपतिःthe king
भूपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समास: भूमेः पतिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
नूपुरवर्यस्यof this excellent anklet
नूपुरवर्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनूपुर + वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समास: वर्यं नूपुरम् (श्रेष्ठ-नूपुर)
तुल्यम्equal
तुल्यम्:
Visheshana (Predicate qualifier/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अत्र विधेय-विशेषण (predicate adjective) ‘equal’
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
नूपुरान्तरम्another anklet
नूपुरान्तरम्:
Karma (Implied object sought/कर्म)
TypeNoun
Rootनूपुर + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; समास: नूपुरस्य अन्तरम् (अन्यत् नूपुरम्)

Narrator (Purāṇic storyteller; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Setukṣetra

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya sages

Scene: The king holds or gazes upon the radiant anklet, its gems catching lamplight; his face shows thoughtful wonder as he questions its equal.

T
the king (bhūpati)
D
divya nūpura (divine anklet)

FAQs

A sacred object inspires reverence and inquiry; wonder can lead to truth-seeking within dharma.

The Setu Māhātmya backdrop remains; this verse emphasizes the marvel of a divine object rather than naming a specific tīrtha.

None; it depicts royal contemplation upon seeing a divine anklet.