Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

त्वां दृष्ट्वा रतिसंकाशां बाधते मां मनोभवः । सुकण्ठनामधेयस्य विद्याधरपतेरहम्

tvāṃ dṛṣṭvā ratisaṃkāśāṃ bādhate māṃ manobhavaḥ | sukaṇṭhanāmadheyasya vidyādharapateraham

“ครั้นได้เห็นเจ้า ผู้ละม้ายรติ เทพแห่งกามคือมโนภวะก็เผาผลาญเราจนร้อนรุ่ม เราเป็นโอรสของเจ้าแห่งวิทยาธรนามว่า สุกรรฐะ”

त्वाम्you
त्वाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
रतिसंकाशाम्resembling Rati
रतिसंकाशाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरति + संकाश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (त्वाम्)
बाधतेafflicts / torments
बाधते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
माम्me
माम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन
मनोभवःKāma (love-god; mind-born)
मनोभवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् + भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सुकण्ठनामधेयस्यof (one) named Sukaṇṭha
सुकण्ठनामधेयस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुकण्ठ + नामधेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
विद्याधरपतेःof the lord of Vidyādharas
विद्याधरपतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविद्याधर + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन

Sudarśana

Tirtha: Setukṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (implied)

Scene: Sudarśana, visibly love-struck, gestures toward his heart while introducing himself as connected to Sukaṇṭha, lord of Vidyādharas; the maiden stands composed, luminous like Rati.

R
Rati
M
Manobhava (Kāma)
S
Sukaṇṭha
V
Vidyādhara lord
S
Sudarśana

FAQs

It acknowledges desire’s force while also presenting lineage—hinting that social and dharmic order frames relationships.

The Setukhaṇḍa’s Setukṣetra setting forms the pilgrimage backdrop, though the verse itself is narrative.

None in this verse.