Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 41

उभे संध्ये भ्रुवौ जाते श्रवणे वायुतेजसा । इतरेषां च देवानां तेजोभिरतिदारुणैः

ubhe saṃdhye bhruvau jāte śravaṇe vāyutejasā | itareṣāṃ ca devānāṃ tejobhiratidāruṇaiḥ

สนธยาทั้งสองกลายเป็นคิ้วของนาง; ด้วยเดชแห่งวายุ หูของนางจึงบังเกิด; และด้วยพลังอันน่าเกรงขามยิ่งของเทพองค์อื่น ๆ อวัยวะส่วนที่เหลือจึงสำเร็จขึ้น

उभेboth
उभे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचनम्; 'संध्ये' इति विशेष्यस्य विशेषणम्
संध्येtwilights (dawn and dusk)
संध्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचनम्
भ्रुवौtwo eyebrows
भ्रुवौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचनम्
जातेwere born/produced
जाते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि/भूतभावे कृदन्तम्; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा, द्विवचनम्; 'भ्रुवौ' इत्यस्य भाववाचक-सम्बन्धः (born/produced)
श्रवणेtwo ears
श्रवणे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचनम्
वायुतेजसाby the radiance of wind
वायुतेजसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (वायोः तेजसा)
इतरेषाम्of the other
इतरेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्; 'देवानाम्' इति विशेष्यस्य विशेषणम्
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्
तेजोभिःby radiances
तेजोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
अतिदारुणैःexceedingly fierce
अतिदारुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; 'तेजोभिः' इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha: Setukṣetra / Setubandha

Type: kshetra

Scene: Twilight itself arches into Devī’s brows—two bands of dusk and dawn; Vāyu’s invisible force condenses into her ears; other devas’ fierce energies complete the remaining features in a storm of light.

S
Sandhyā (dawn/dusk)
V
Vāyu
D
Devas
D
Devī (Durgā)

FAQs

Devī embodies cosmic rhythms (sandhyā) and elemental forces (vāyu), teaching that the sacred pervades time and nature and can be invoked for protection of dharma.

Setu (Setubandha/Rāmeśvaram) is the overarching tīrtha of the section, though this verse is primarily theological (Devī’s emergence).

No direct ritual instruction appears here; the verse uses symbolic anatomy to describe Devī.