Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 16

अलंबुसा देवनारी रूपयौ वनशालिनी । मदयन्ती जनान्सर्वान्सभामध्ये ननर्त वै

alaṃbusā devanārī rūpayau vanaśālinī | madayantī janānsarvānsabhāmadhye nanarta vai

แล้วนางฟ้าอาลัมพุสา—เยาว์วัยงามสง่า เปล่งประกายด้วยเสน่ห์อันอ่อนช้อย—ได้ร่ายรำจริงแท้กลางสภา ทำให้ผู้มาชุมนุมทั้งปวงหลงใหล

अलम्बुसाAlambusā
अलम्बुसा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअलम्बुसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्त्री
देवनारीa celestial woman
देवनारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + नारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अलम्बुसा इति समानाधिकरणम्; ‘divine woman’
रूपयौwith (her) beauty
रूपयौ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्विवचन, प्रथमा/द्वितीया; here used adverbially/instrumentally in sense ‘in beauty/with beauty’; (form is Vedic/poetic dual usage)
वनशालिनीforest-dwelling/forest-adorned
वनशालिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन (प्रातिपदिक) + शालिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अलम्बुसा इति विशेषणम्; ‘dwelling/abounding in the forest’
मदयन्तीdelighting
मदयन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√मद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अलम्बुसा इति कर्तरि; ‘intoxicating/delighting’
जनान्people
जनान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्म of मदयन्ती
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; जनान् इति विशेषणम्
सभामध्येin the midst of the assembly
सभामध्ये:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसभा (प्रातिपदिक) + मध्ये (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-निबद्ध)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
ननर्तshe danced
ननर्त:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नृत् (धातु)
Formलिट्-लकार (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘danced’
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण (emphatic particle)

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Scene: Alambusā at center stage: poised stance, expressive mudrās, flowing hair and silk, jeweled ornaments catching light; the assembly—devas and sages—watching, momentarily spellbound.

A
Alambusā

FAQs

Beauty and art are shown as divine offerings that uplift the mind, preparing it for dharmic discourse and sacred remembrance.

No specific tīrtha is named; the verse continues the celestial prelude to the Setukhaṇḍa’s tīrtha-centered narrative.

None; the focus is on the assembly’s auspicious performance.