Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

मेघगर्जितगम्भीरो जनानां नंदयन्मुहुः । वीणावेणुमृदंगानां ध्वनिस्तत्र व्यसर्पत

meghagarjitagambhīro janānāṃ naṃdayanmuhuḥ | vīṇāveṇumṛdaṃgānāṃ dhvanistatra vyasarpata

เสียงนั้นลึกดุจคำรามแห่งเมฆฝน ทำให้หมู่ชนยินดีครั้งแล้วครั้งเล่า; ณ ที่นั้นเสียงวีณา ขลุ่ย และมฤทังคะ แผ่ซ่านไปทั่ว

मेघगर्जितगम्भीरःdeep (like cloud-thunder)
मेघगर्जितगम्भीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + गर्जित (कृदन्त) + गम्भीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ध्वनिः इति विशेषणम्; ‘deep like thunder of clouds’
जनानाम्of the people
जनानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
नन्दयन्gladdening
नन्दयन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√नन्द् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ध्वनिः इति कर्तरि; ‘gladdening’
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
वीणाvīṇā (lute)
वीणा:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवीणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; समासपूर्वपद (in dvandva list)
वेणुflute
वेणु:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवेणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद (in dvandva list)
मृदङ्गानाम्of drums
मृदङ्गानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृदङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; with preceding members forms a dvandva-genitive sense: ‘of vīṇās, flutes, and drums’
ध्वनिःsound
ध्वनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootध्वनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता of व्यसर्पत
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
व्यसर्पतspread/crept forth
व्यसर्पत:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √सृप् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘spread/moved about’

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Scene: Musicians seated in a semicircle: vīṇā players with long-necked lutes, flautists, and mṛdaṅga drummers; sound visualized as rippling bands filling the hall like rolling thunderclouds; listeners smiling, absorbed.

V
Vīṇā
V
Veṇu (flute)
M
Mṛdaṅga

FAQs

Sacred sound and harmony are portrayed as signs of auspicious presence and a supportive setting for dharmic teaching.

No specific tīrtha is mentioned; the verse continues the celestial atmosphere preceding tīrtha-māhātmya.

None explicitly; the focus is on the pervading auspicious soundscape.