Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

गौतम उवाच । श्रीरामनाथेश्वर गूढमेत्तद्रहस्यभूतं परमं विशोकम् । त्वत्पादमूलं भजतां नृणां ये सेवां प्रकुर्वंति हि तेऽपि धन्याः

gautama uvāca | śrīrāmanātheśvara gūḍhamettadrahasyabhūtaṃ paramaṃ viśokam | tvatpādamūlaṃ bhajatāṃ nṛṇāṃ ye sevāṃ prakurvaṃti hi te'pi dhanyāḥ

โคตมะกล่าวว่า: “โอ้พระศรีรามนาถेशวร นี่เป็นคำสอนอันลี้ลับ เป็นความลับยิ่ง—สูงสุดและปราศจากโศก ผู้ที่บูชาที่โคนพระบาทของพระองค์ และผู้ที่ปรนนิบัติรับใช้บรรดาผู้บูชานั้น เขาเหล่านั้นก็เป็นผู้มีบุญยิ่ง”

गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
श्रीरामनाथेश्वरO Lord Śrī-Rāmanātheśvara
श्रीरामनाथेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootश्री-राम-नाथ-ईश्वर (प्रातिपदिक; श्री + राम + नाथ + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
गूढम्hidden, secret
गूढम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगूढ (प्रातिपदिक; √गुह्-क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एतत्this
एतत्:
Karta/Predicate (प्रस्ताव्य)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
रहस्यभूतम्having the nature of a mystery
रहस्यभूतम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरहस्य-भूत (प्रातिपदिक; रहस्य + भूत)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
विशोकम्free from sorrow
विशोकम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
त्वत्पादमूलम्the root of your feet (your feet)
त्वत्पादमूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वत्-पाद-मूल (प्रातिपदिक; त्वत् + पाद + मूल)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भजताम्of those who worship
भजताम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formशतृ/शानच्-प्रत्यय (वर्तमानकाले कृदन्त) ‘भजत्’ + षष्ठी बहुवचन (Genitive plural)
नृणाम्of men
नृणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सेवाम्service
सेवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रकुर्वन्तिperform
प्रकुर्वन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- कृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
धन्याःblessed, fortunate
धन्याः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ते इति)

Gautama

Tirtha: Rāmanātheśvara at Setu

Type: kshetra

Listener: Śrī Rāmanātheśvara (addressed)

Scene: Gautama rishi reveals a ‘gūḍha rahasya’: devotees worship at the Lord’s feet; another group serves those devotees—offering water, food, and guidance—both bathed in temple lamplight.

G
Gautama
Ś
Śrī Rāmanātheśvara

FAQs

Taking refuge at the Lord’s feet and serving His devotees is presented as a ‘secret’ and sorrow-destroying path.

Setu/Rāmeśvaram, through direct praise of Śrī Rāmanātheśvara.

Bhajana at the Lord’s feet (pāda-mūla) and sevā (service), especially service to devotees.