Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 1

।श्रीसूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि मुनयो लोकपावनम् । गायत्र्या च सरस्वत्या माहात्म्यं मुक्तिदं नृणाम्

|śrīsūta uvāca | athātaḥ saṃpravakṣyāmi munayo lokapāvanam | gāyatryā ca sarasvatyā māhātmyaṃ muktidaṃ nṛṇām

ศรีสูตะกล่าวว่า: บัดนี้ โอ ฤๅษีทั้งหลาย เราจักกล่าวสิ่งอันชำระโลกให้บริสุทธิ์ คือมหาตม์แห่งคายตรีและสรัสวตี อันประทานโมกษะแก่มนุษย์

श्री-सूतःŚrī Sūta
श्री-सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + सूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—श्रीमान् सूतः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अथthen/now
अथ:
Sambandha/Discourse
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formमङ्गल/अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
अतःtherefore
अतः:
Sambandha/Hetu
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (therefore/from this)
संप्रवक्ष्यामिI shall expound
संप्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+प्र√वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
मुनयःO sages
मुनयः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन/प्रथमा, बहुवचन (vocative/nominative plural)
लोक-पावनम्world-purifying (topic)
लोक-पावनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + पावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—लोकान् पावयति इति/लोकस्य पावनम्
गायत्र्याःof Gāyatrī
गायत्र्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/पञ्चमी, एकवचन; अत्र षष्ठी (of Gāyatrī)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सरस्वत्याःof Sarasvatī
सरस्वत्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
माहात्म्यम्greatness, sacred glory
माहात्म्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मुक्ति-दम्liberation-giving
मुक्ति-दम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—मुक्तिं ददाति इति (giver of liberation)
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

Sūta

Tirtha: Sarasvatī (and Gāyatrī as mantra-tīrtha)

Type: river

Listener: Muni-s (Naimiṣāraṇya assembly)

Scene: Sūta addresses assembled sages, announcing a new discourse: the glory of Gāyatrī (as radiant mantra-deity) and Sarasvatī (as a luminous river goddess), both depicted as purifying forces granting mokṣa.

S
Sūta
G
Gāyatrī
S
Sarasvatī
M
Munis (sages)

FAQs

Devotion to Gāyatrī and Sarasvatī—through their māhātmya and practice—purifies life and leads toward liberation.

This opening verse shifts from a specific tīrtha to a new māhātmya theme (Gāyatrī–Sarasvatī); no single site is named in the verse.

A promise of instruction (pravacana) about Gāyatrī and Sarasvatī; the verse introduces their māhātmya as a mokṣa-oriented practice context.