Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 68

त्यजेमां निर्जने शैले शाखां तं विनतोद्भव । इत्युक्तः स तथा गत्वा शाखां निष्पुरुषे नगे

tyajemāṃ nirjane śaile śākhāṃ taṃ vinatodbhava | ityuktaḥ sa tathā gatvā śākhāṃ niṣpuruṣe nage

“โอ้ผู้กำเนิดจากวินตา จงทิ้งกิ่งนี้ลงบนภูเขาอันเปล่าเปลี่ยว” ครั้นได้รับบัญชา เขาก็ไปตามนั้น และวางกิ่งไว้บนภูผาที่ไร้ผู้คน

त्यजabandon/leave
त्यज:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इमाम्this
इमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
निर्जनेin a lonely
निर्जने:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्जन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (शैले)
शैलेon the mountain
शैले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
शाखाम्branch
शाखाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; इमाम् इति विशेष्य
तम्you
तम्:
Sambodhana (Addressed person/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; संबोधन-प्रायः (you)
विनतोद्भवO offspring of Vinatā
विनतोद्भव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविनता (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विनतायाः उद्भवः); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having been told’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तथाso/accordingly
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय; ‘having gone’
शाखाम्the branch
शाखाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
निष्पुरुषेin a manless/deserted
निष्पुरुषे:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिष्पुरुष (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (निष्पुरुषः = यस्मिन् पुरुषो नास्ति); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (नगे)
नगेmountain
नगे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

Kaśyapa (deduced: father instructing Garuḍa in prior verse)

Tirtha: Nirjana-śaila (unnamed) within Setu narrative

Type: peak

Scene: Kaśyapa’s directive is visualized as a calm command; Garuḍa, mid-flight, turns toward a barren, uninhabited mountain and gently sets the heavy branch down.

K
Kaśyapa
G
Garuḍa
V
Vinatā

FAQs

Dharma includes careful relocation of danger away from inhabited places—ahimsā expressed as practical responsibility.

The Setu Māhātmya frame continues, but this verse highlights ethical conduct rather than a named tīrtha.

None; it is an instruction for preventing harm.