Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 21

स राजोपवने रंतुं कदाचिद्धृतकौतुकः । आरूढतुरगः प्रायाल्ललनाशतसंवृतः

sa rājopavane raṃtuṃ kadāciddhṛtakautukaḥ | ārūḍhaturagaḥ prāyāllalanāśatasaṃvṛtaḥ

กาลครั้งหนึ่ง พระราชาทรงใคร่สำราญ จึงทรงมีพระทัยรื่นเริงเสด็จไปเล่นในอุทยานหลวง ทรงม้าพาหนะและมีสตรีนับร้อยแวดล้อม

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
राज-उपवनेin the royal grove
राज-उपवने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootराज (प्रातिपदिक) + उपवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (राज्ञः उपवनम्)
रन्तुम्to sport, to enjoy
रन्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), धातु—रम् (क्रीडायाम्)
कदाचित्once
कदाचित्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (sometimes/once)
धृतकौतुकःfull of excitement
धृतकौतुकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृत (कृदन्त; धृ धातोः क्त) + कौतुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य कौतुकं धृतम् (having taken up festivity/enthusiasm)
आरूढतुरगःmounted on a horse
आरूढतुरगः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआरूढ (कृदन्त; रुह् धातोः क्त, उपसर्ग—आ) + तुरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य तुरगः आरूढः (mounted on a horse)
प्रायात्went forth
प्रायात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु—या (गत्यर्थे) उपसर्ग—प्र
ललनाशतसंवृतःsurrounded by a hundred women
ललनाशतसंवृतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootललना (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + संवृत (कृदन्त; वृ धातोः क्त, उपसर्ग—सम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—ललनानां शतेन संवृतः (surrounded by a hundred women)

Sūta

Type: upavana (garden)

Scene: A grand royal outing: the king mounted on a horse, richly dressed, moving toward the garden with a retinue of hundreds of women, attendants with fans and parasols, flowering pathways.

P
Purūravā (implied)

FAQs

Worldly enjoyment is depicted as transient and often the threshold where destiny and ethical testing enter the story.

None explicitly; this is narrative setup within Setu-khaṇḍa.

None.