Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

नाविंदत जलं तत्र पार्श्वे दशरथात्मजः । लिंगाभिषेकयोग्यं च जलं किमिति चिंतयन्

nāviṃdata jalaṃ tatra pārśve daśarathātmajaḥ | liṃgābhiṣekayogyaṃ ca jalaṃ kimiti ciṃtayan

ณ ที่นั้นใกล้เคียง พระโอรสท้าวทศรถไม่พบสายน้ำที่เหมาะแก่การอภิเษกสรงลึงค์ จึงทรงครุ่นคิดว่า “จะได้น้ำอันควรแก่พิธีได้อย่างไรหนอ?”

not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (particle of negation)
अविन्दतfound/obtained
अविन्दत:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√विद् (लभे) (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
जलम्water
जलम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
पार्श्वेat the side/nearby
पार्श्वे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन
दशरथात्मजःson of Daśaratha
दशरथात्मजः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्तृ/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (दशरथस्य आत्मजः)
लिङ्गाभिषेकयोग्यम्fit for the liṅga’s consecration
लिङ्गाभिषेकयोग्यम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + अभिषेक (प्रातिपदिक) + योग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (लिङ्गस्य अभिषेकाय योग्यः)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
जलम्water
जलम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
किम्what
किम्:
Prashna (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
इतिthus
इति:
Vakyartha-marker (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
चिन्तयन्thinking
चिन्तयन्:
Karta (Agent)
TypeAdjective
Root√चिन्त् (धातु) (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha: Liṅga-sthāpana-sthala (contextual)

Type: kshetra

Scene: Rāma stands near the newly installed liṅga, scanning the terrain; dry rocks and sparse streams; his face thoughtful, weighing how to procure water worthy of abhiṣeka.

R
Rāma
D
Daśaratha
Ś
Śiva (liṅga)

FAQs

Devotion is careful and conscientious—seeking proper means and purity for worship, not mere outward performance.

The verse sets the scene for Koṭitīrtha’s appearance in the Gandhamādana/Setu sacred geography.

Abhiṣeka requires water deemed suitable (yogya) and pure (śuddha) for the liṅga.