Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 79

तेषु सर्वेषु योगींद्रं पंगुं शकटसंस्थितम् । रैक्वाभिधानं सर्वेषां धर्माणामेकसंश्रयम्

teṣu sarveṣu yogīṃdraṃ paṃguṃ śakaṭasaṃsthitam | raikvābhidhānaṃ sarveṣāṃ dharmāṇāmekasaṃśrayam

ท่ามกลางสถานที่ทั้งปวงนั้น มีจอมแห่งโยคี—ผู้พิการขา นั่งอยู่ใน/ข้างเกวียน—นามว่า ไรกวะ ผู้เป็นที่พึ่งเดียวและหลักรองรับแห่งธรรมทั้งมวล

तेषुamong those
तेषु:
अधिकरण (Locative/Among)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); बहुवचन (Plural)
सर्वेषुall
सर्वेषु:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); बहुवचन (Plural)
योगीन्द्रम्the lord of yogins
योगीन्द्रम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootयोगीन्द्र (प्रातिपदिक; योगिन् + इन्द्र)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन (Singular)
पङ्गुम्lame
पङ्गुम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपङ्गु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन (Singular)
शकटसंस्थितम्situated on a cart
शकटसंस्थितम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशकट-संस्थित (प्रातिपदिक; शकट + संस्थित)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन (Singular); कृदन्त: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) संस्थित = √स्था (धातु) + सम्-उपसर्ग + क्त
रैक्वाभिधानम्named Raikva
रैक्वाभिधानम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरैक्व-अभिधान (प्रातिपदिक; रैक्व + अभिधान)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन (Singular)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive/Relation)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); बहुवचन (Plural)
धर्माणाम्of duties/virtues
धर्माणाम्:
सम्बन्ध (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); बहुवचन (Plural)
एकसंश्रयम्the sole refuge/support
एकसंश्रयम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक-संश्रय (प्रातिपदिक; एक + संश्रय)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन (Singular)

Unnamed king (in narrative) describing Raikva to his charioteer

Type: kshetra

Scene: A striking tableau: an aged, lame yogī with radiant calm sits beside/within a simple cart; despite the humble prop, an aura of authority surrounds him; seekers and sages recognize him as the support of dharma.

R
Raikva
Y
Yogīndra

FAQs

Outer infirmity does not limit inner realization; the true yogin becomes a pillar of dharma for all.

This verse centers on the saint Raikva rather than a named tīrtha; holiness is located in the realized person as much as in geography.

No ritual is stated; it emphasizes seeking and honoring a brahmavid.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App