Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

अहो जना जटातीर्थे कामधेनुसमे शुभे । विद्यमानेऽपि किं तुच्छे रमंतेन्यत्र मोहिताः

aho janā jaṭātīrthe kāmadhenusame śubhe | vidyamāne'pi kiṃ tucche ramaṃtenyatra mohitāḥ

โอหนอ! เมื่อชฏาตีรถะอันเป็นมงคล เสมอด้วยกามเธนุมีอยู่แล้ว ไฉนผู้คนผู้หลงมัวเมาจึงไปยินดีในสถานที่อื่นอันต้อยต่ำเล่า

अहोalas/oh!
अहो:
Sambandha (Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formउद्गार-अव्यय (interjection)
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
जटातीर्थेat Jaṭātīrtha
जटातीर्थे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजटा+तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः जटा+तीर्थ
कामधेनुसमे(which is) like the wish-fulfilling cow
कामधेनुसमे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामधेनु+सम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः कामधेनु+सम (तत्पुरुषः: ‘कामधेन्वा समम्’)
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विद्यमानेwhen (it) exists
विद्यमाने:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शानच्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अर्थः ‘while existing/being present’
अपिeven/although
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/although)
किम्why/what
किम्:
Hetu (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
तुच्छेin trivial (things)
तुच्छे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतुच्छ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
रमन्तेdelight
रमन्ते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√रम् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (Adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: elsewhere)
मोहिताःdeluded
मोहिताः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुह्/√मोह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अर्थः ‘deluded’

Unspecified in snippet (narrative voice within Setu-khaṇḍa)

Tirtha: Jaṭātīrtha

Type: ghat

Scene: A radiant tīrtha with a symbolic Kāmadhenu presence (or a cow of abundance) near the ghat; in the background, people wander toward glittering but barren places, veiled by a mist labeled ‘moha’.

J
Jaṭātīrtha
K
Kāmadhenu

FAQs

Do not neglect a truly powerful tīrtha; delusion makes people chase lesser spiritual options.

Jaṭātīrtha is praised as auspicious and wish-fulfilling like Kāmadhenu.

No specific rite is prescribed here; the verse urges choosing Jaṭātīrtha over inferior alternatives.