Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 30

भृगुर्वै वारुणिः पूर्वं वरुणं पितरं शुक । बुद्धिशुद्धिप्रदोपायमपृच्छत्पावनं शुभम् । प्रोवाच वरुणस्तस्मै बुद्धिशुद्धिप्रदं शुभम्

bhṛgurvai vāruṇiḥ pūrvaṃ varuṇaṃ pitaraṃ śuka | buddhiśuddhipradopāyamapṛcchatpāvanaṃ śubham | provāca varuṇastasmai buddhiśuddhipradaṃ śubham

โอ้ศุกะ กาลก่อน ภฤคุ วารุณีได้ทูลถามพระบิดา วรุณะ ถึงวิธีอันบริสุทธิ์และเป็นมงคลที่ประทานความผ่องใสแห่งปัญญา แล้ววรุณะจึงกล่าวบอกแก่เขาถึงวิธีมงคลนั้นซึ่งให้ความบริสุทธิ์แห่งปัญญา

भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तृपदम्
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
वारुणिःVāruṇi (son of Varuṇa)
वारुणिः:
Viśeṣaṇa (Apposition/विशेषण)
TypeNoun
Rootवारुणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भृगुः इत्यस्य विशेषण/उपनाम
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb ‘formerly/earlier’)
वरुणम्Varuṇa
वरुणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मपदम्
पितरम्father
पितरम्:
Viśeṣaṇa (Apposition/विशेषण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; वरुणम् इत्यस्य विशेषणम् (apposition)
शुकO Śuka
शुक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; सम्बोधनम्
बुद्धिशुद्धिप्रदोपायम्a means that grants purification of intellect
बुद्धिशुद्धिप्रदोपायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबुद्धि-शुद्धि-प्रद-उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—बहुपद-तत्पुरुषः (‘बुद्धेः शुद्धिः’ + ‘तां प्रददाति’ + ‘उपायः’), कर्मपदम्
अपृच्छत्asked
अपृच्छत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पावनम्purifying
पावनम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (उपायम् इत्यस्य)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (उपायम् इत्यस्य)
प्रोवाचsaid, spoke forth
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तृपदम्
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदानम्
बुद्धिशुद्धिप्रदम्granting purification of intellect
बुद्धिशुद्धिप्रदम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबुद्धि-शुद्धि-प्रद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘बुद्धेः शुद्धिं प्रददाति’), विशेषणम् (उपायम्/वाक्यस्य)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम्

Vyāsa

Tirtha: Jaṭā-tīrtha (implied as the buddhi-śuddhi upāya)

Type: kshetra

Listener: Śuka

Scene: An ancient teaching scene on a riverbank/ocean edge: Varuṇa, regal and water-hued, instructs Bhṛgu Vāruṇi; Śuka is addressed in the present narration, linking past revelation to current pilgrimage practice.

B
Bhṛgu
V
Vāruṇi
V
Varuṇa
Ś
Śuka
B
Buddhi-śuddhi

FAQs

Purity of intellect is a recognized dharmic aim, sought through authoritative transmission from father to son and teacher to seeker.

This verse sets up the teaching context; the surrounding passage glorifies Jaṭā-tīrtha at Rāmasetu as a buddhi-śuddhi means.

No direct prescription here; it introduces a question-and-answer about the ‘upāya’ (method) for buddhi-śuddhi.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App