Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

पञ्चयज्ञक्रियां चापि पक्तिं दैनंदिनीमपि । गृहस्थाश्रमिणः पञ्चसूनाकर्म दिनेदिने

pañcayajñakriyāṃ cāpi paktiṃ dainaṃdinīmapi | gṛhasthāśramiṇaḥ pañcasūnākarma dinedine

คฤหัสถ์พึงประกอบพิธีแห่งมหายัญห้าประการ และการหุงต้มประจำวันด้วย วันแล้ววันเล่า ในชีวิตสามัญ คฤหัสถ์ย่อมก่อภาระปัญจสูนา—ห้าภาระดุจการฆ่า—อย่างหลีกเลี่ยงมิได้

पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; समासपूर्वपदम्; विशेषणम्
यज्ञsacrifice
यज्ञ:
Sambandha (Compound-member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपदम्
क्रियाम्the rite of the five sacrifices
क्रियाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'पञ्च-यज्ञ-क्रियाम्' द्विगु-समासः (पञ्च यज्ञाः यस्याः सा/तत्)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपात (also)
पक्तिम्cooking/meal-preparation
पक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दैनंदिनीम्daily
दैनंदिनीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदैनंदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (पक्तिम् इत्यस्य)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपात
गृहस्थhouseholder
गृहस्थ:
Sambandha (Compound-member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपदम्
आश्रमिणःof the householder (āśrama-follower)
आश्रमिणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआश्रमिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; 'गृहस्थ-आश्रमिणः' = गृहस्थाश्रमस्य आश्रमिणः (of one belonging to the householder-āśrama)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः; समासपूर्वपदम्
सून(household) harms/defiling acts
सून:
Sambandha (Compound-member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसून (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपदम्; (सूनाः = हिंसास्थानानि/दोषहेतवः)
कर्मthe set of five (sūnā-)acts
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'पञ्च-सूना-कर्म' द्विगु-समासः
दिनेin a day
दिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्त-सप्तमी
दिनेday by day
दिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; 'दिने दिने' = प्रतिदिनम् (each day)

Sūta (deduced, Brāhma Khaṇḍa dharma-narration context)

Tirtha: Pañca-mahāyajña (nitya-tīrtha within gṛhastha life)

Type: kshetra

Scene: A household day: cooking fire, grinding stone, broom, water-pot—tools linked to pañca-sūnā; alongside, the same householder performs pañca-yajña—svādhyāya, offerings, feeding a guest, feeding animals, and pitṛ-tarpana.

FAQs

Daily life creates subtle harm and debt; the five great sacrifices purify the householder and sustain cosmic and social order.

No site is mentioned; the verse teaches universal gṛhastha obligations rather than a pilgrimage location.

It prescribes pañca-yajña performance and recognizes pañca-sūnā karmas that arise daily, implying regular expiatory discipline.