Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 83

किं पावनाः प्रकीर्त्यंते रासभा भस्मधूसराः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु मलैः सर्वैर्विवर्जितः

kiṃ pāvanāḥ prakīrtyaṃte rāsabhā bhasmadhūsarāḥ | sa snātaḥ sarvatīrtheṣu malaiḥ sarvairvivarjitaḥ

เหตุไฉนลาจึงถูกประกาศว่า ‘บริสุทธิ์’ เพียงเพราะตัวหม่นด้วยเถ้า? ผู้ที่ปราศจากมลทินทั้งปวงเท่านั้น—ผู้นั้นแลประหนึ่งได้อาบในตถาคตแห่งทิรถะทั้งสิ้น

किम्how/why
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्ययवत् प्रयोगः (why/how)
पावनाःpurifying
पावनाः:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण
प्रकीर्त्यन्तेare proclaimed
प्रकीर्त्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद (passive-like sense: ‘are proclaimed’)
रासभाःdonkeys
रासभाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरासभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भस्मधूसराःgreyed with ash
भस्मधूसराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभस्मन् + धूसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थः: ‘भस्मना धूसराः’ (grey with ash)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नातःbathed
स्नातः:
Karta (Agent as described/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्ना (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वतीर्थेषुin all sacred fords/places of pilgrimage
सर्वतीर्थेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थः: ‘सर्वाणि तीर्थानि’
मलैःby impurities
मलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘मलैः’ विशेषणम्
विवर्जितःdevoid of, free from
विवर्जितः:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + वर्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः’ विशेषणम्

Skanda (deduced from Dharmāraṇya-khaṇḍa narrative style within Brahmakhaṇḍa)

Tirtha: Sarva-tīrtha-snāna (metaphorical)

Type: kshetra

Scene: A humorous yet instructive tableau: a donkey dusted in ash stands near a cremation-ground edge, while a serene sage with clear eyes stands radiant—subtle light around him—signifying freedom from impurities and ‘all-tīrtha’ merit.

S
Sarva-tīrtha (all pilgrimage fords)
B
Bhasma (ash)

FAQs

External marks alone do not purify; freedom from inner and outer impurities is the real ‘bath in all tīrthas’.

No single site is named; the verse universalizes tīrtha-merit as the fruit of genuine purity.

It discourages relying on mere external appearance (e.g., being ash-covered) and points to impurity-removal as the true purification.